Kiểm toán tài sản cố định là gì? Quy trình và lưu ý quan trọng

Kiểm toán tài sản cố định là quá trình quan trọng giúp doanh nghiệp xác minh tính trung thực, hợp lý và tuân thủ pháp luật của loại tài sản này. Bởi chỉ một sai sót nhỏ trong ghi nhận tài sản cố định cũng có thể dẫn đến báo cáo tài chính sai lệch, ảnh hưởng đến quyết định vay vốn, thuế và thậm chí uy tín doanh nghiệp. Theo dõi bài viết tại phần mềm kế toán EasyBooks dưới đây để hiểu rõ hơn bạn nhé!

1. Kiểm toán tài sản cố định là gì?

Kiểm toán tài sản cố định (TSCĐ) là quá trình kiểm tra, xác minh tính trung thực và hợp lý của các khoản mục liên quan đến tài sản cố định trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Kiểm toán viên sẽ kiểm tra từ sự tồn tại thực tế của tài sản, quyền sở hữu hợp pháp, nguyên giá hình thành, khấu hao, đến các giao dịch tăng – giảm – thanh lý trong kỳ. 

Quá trình này được thực hiện theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA) và các quy định hiện hành của Bộ Tài chính. Do đó, người sử dụng báo cáo tài chính (ngân hàng, cổ đông, cơ quan thuế…) có thể tin tưởng vào số liệu.

2. Mục tiêu của kiểm toán tài sản cố định

Mục tiêu chính của kiểm toán tài sản cố định là đảm bảo các khoản mục này được ghi nhận trung thực, hợp lý trên báo cáo tài chính. Đồng thời cũng giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

• Xác minh tồn tại và quyền sở hữu: Kiểm toán viên kiểm tra xem tài sản cố định có thực sự tồn tại tại thời điểm báo cáo và doanh nghiệp có quyền sở hữu hoặc kiểm soát hợp pháp hay không, tránh ghi nhận tài sản ảo.
• Đánh giá nguyên giá và khấu hao: Quá trình xác minh tính đầy đủ, chính xác của nguyên giá TSCĐ, phương pháp khấu hao, thời gian sử dụng hữu ích, đảm bảo nhất quán giữa các kỳ kế toán.
• Phát hiện sai sót và gian lận: Mục tiêu bao gồm phát hiện rủi ro sai sót trọng yếu như gian lận giá trị đầu tư, bỏ sót khấu hao, hoặc phân loại sai chi phí sửa chữa/nâng cấp.

Xem thêm: Tại sao báo cáo tài chính cần được kiểm toán?

3. Giấy tờ cần chuẩn bị

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ để kiểm toán viên xác minh tính chính xác của tài sản cố định (TSCĐ). Các tài liệu này giúp kiểm tra sự tồn tại, nguyên giá, khấu hao và các giao dịch tăng/giảm.

• Sổ sách kế toán

1. 1. • Sổ cái và sổ chi tiết tài khoản TSCĐ (như TK 211, 214), bảng cân đối số phát sinh, báo cáo tài chính.
      • Danh sách chi tiết TSCĐ tăng, thanh lý, chuyển nhượng trong kỳ; bảng khấu hao TSCĐ.

• Hồ sơ TSCĐ chung

1. 1. • Hóa đơn, chứng từ hình thành TSCĐ; quyết định đưa vào sử dụng và trích khấu hao.
      • Biên bản giao nhận tài sản cho bộ phận sử dụng; thẻ TSCĐ và nhãn dán số thẻ.

• TSCĐ mua mới hoặc xây dựng

1. 1. • Hợp đồng mua bán/nhập khẩu, hóa đơn VAT, biên bản bàn giao/nghiệm thu.
      • Chứng từ chi phí liên quan: vận chuyển, lắp đặt, thuê chuyên gia, chạy thử; biên bản nghiệm thu từng phần/toàn phần.

• TSCĐ nhận góp vốn

1. 1. • Biên bản họp HĐQT/HĐTV công nhận góp vốn; biên bản bàn giao và thẩm định giá độc lập.
      • Giấy tờ sang tên, lệ phí trước bạ (nếu áp dụng); chứng minh nguồn gốc TSCĐ.​

• TSCĐ thanh lý/giảm

1. • Quyết định thanh lý; hợp đồng bán, hóa đơn, biên bản bàn giao.
   • Chứng từ chứng minh lỗ/lãi thanh lý.​

Tìm hiểu thêm: Điều Kiện Thực Hiện Cuộc Kiểm Toán Từ Xa

4. Quy trình kiểm toán tài sản cố định

Quy trình kiểm toán tài sản cố định thường được chia thành ba giai đoạn chính: lập kế hoạch, thực hiện và kết thúc. Quy trình này giúp xác minh tính trung thực của các khoản mục TSCĐ trên báo cáo tài chính.

• Giai đoạn lập kế hoạch

1. 1. • Kiểm toán viên thu thập thông tin hệ thống kế toán và kiểm soát nội bộ TSCĐ, xác định mức trọng yếu, đánh giá rủi ro sai sót, thiết kế chương trình kiểm toán bao gồm mẫu kiểm tra.

• Giai đoạn thực hiện

1. 1. • Kiểm tra chứng từ: Hóa đơn, hợp đồng mua sắm/xây dựng, biên bản bàn giao, hồ sơ pháp lý quyền sở hữu.
      • Đối chiếu sổ sách: Sổ cái/chi tiết TSCĐ, bảng khấu hao, số dư đầu kỳ so với báo cáo trước.
      • Kiểm kê thực tế: Đối chiếu danh sách TSCĐ với hiện trạng sử dụng, kiểm tra tăng/giảm/thanh lý, gửi thư xác nhận bên thứ ba.

• Giai đoạn kết thúc

1. • Tổng hợp sai sót, đề xuất điều chỉnh, đánh giá ảnh hưởng đến báo cáo tài chính, kiến nghị cải thiện kiểm soát nội bộ, lập báo cáo kiểm toán.

Tìm hiểu ngay: Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính

5. Những lưu ý quan trọng khi kiểm toán tài sản cố định

TSCĐ có giá trị lớn nhưng số lượng giao dịch ít, nên rủi ro sai sót trọng yếu thường cao. Doanh nghiệp và kiểm toán viên cần chú ý:

• Tập trung vào các khoản có rủi ro cao: TSCĐ xây dựng cơ bản, góp vốn bằng tài sản, tài sản thế chấp ngân hàng.
• Thực hiện kiểm kê thực tế độc lập 100% với TSCĐ trọng yếu, kiểm tra tình trạng sử dụng, nhãn dán thẻ và các tài sản đang cho thuê hoặc thế chấp.
• Truy xuất ngược từ sổ cái đến chứng từ gốc. Đặc biệt chú ý giao dịch tăng/giảm gần ngày khóa sổ để tránh “window dressing”.
• Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ TSCĐ và đưa ra khuyến nghị cụ thể (ví dụ: bổ sung quy trình theo dõi thanh lý tự động).

Kiểm toán tài sản cố định không chỉ là thủ tục bắt buộc mà còn là cơ hội để doanh nghiệp bạn nhìn nhận rõ hiệu quả sử dụng vốn, phát hiện lỗ hổng quản lý và nâng cao độ tin cậy của báo cáo tài chính. Việc chuẩn bị chu đáo giấy tờ và hiểu rõ quy trình sẽ giúp quá trình kiểm toán diễn ra suôn sẻ, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Đăng ký trải nghiệm miễn phí phần mềm kế toán doanh nghiệp EasyBooks ngay hôm nay để quản lý sổ sách, hóa đơn và các nghĩa vụ thuế một cách đầy đủ, chính xác và nhanh chóng theo đúng quy định.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

Trên đây, EasyBooks đã giúp bạn tìm hiểu “Kiểm toán tài sản cố định“. Hy vọng thông tin này hữu ích tới quý bạn đọc, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, Thông tư 133/2016/TT-BTC và Thông tư 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: