Quy định về chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Từ ngày 01/07/2026, chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ có nhiều thay đổi đáng chú ý khi Bộ Tài chính ban hành Thông tư 58/2026/TT-BTC thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC. Việc nắm rõ quy định mới không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ kế toán mà còn hạn chế rủi ro về thuế và báo cáo tài chính. Vậy chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ hiện nay được áp dụng như thế nào? Hãy cùng Phần mềm kế toán EasyBooks tìm hiểu chi tiết. 

1. Doanh nghiệp siêu nhỏ được áp dụng chế độ kế toán nào?

Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp siêu nhỏ thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 25/05/2026, thay thế hoàn toàn Thông tư 132/2018/TT-BTC.

Đối tượng áp dụng gồm:

• Doanh nghiệp siêu nhỏ theo pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (Nghị định 80/2021/NĐ-CP).
• Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có nhu cầu cũng được lựa chọn áp dụng Thông tư này.

Ngoài ra, doanh nghiệp siêu nhỏ có thể lựa chọn áp dụng chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu phù hợp với thực tế, nhưng phải thực hiện nhất quán trong suốt năm tài chính và chỉ được thay đổi từ đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.

Điểm mới của Thông tư 58 so với Thông tư 132:

• Xóa bỏ hoàn toàn hệ thống tài khoản kế toán bắt buộc. Thay vào đó, trách nhiệm ghi sổ được thiết kế tương thích với phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN của từng doanh nghiệp.
• Cách ghi sổ kế toán được phân thành 4 nhóm cụ thể tùy theo phương pháp nộp thuế.
• Doanh nghiệp không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Trường hợp chỉ định người phụ trách kế toán, người này được ký thay kế toán trưởng trên toàn bộ chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính.

2. Doanh nghiệp siêu nhỏ phải thực hiện những công việc kế toán nào?

Công việc kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ xoay quanh 4 nhóm chính:

• Thu thập và lưu trữ chứng từ: Mọi nghiệp vụ phát sinh đều phải có chứng từ hợp lệ làm căn cứ – hóa đơn mua bán, phiếu thu, phiếu chi, phiếu nhập/xuất kho. Chứng từ là nền tảng để ghi sổ, kê khai thuế và đối chiếu khi cơ quan thuế kiểm tra.
• Ghi sổ kế toán: Doanh nghiệp căn cứ vào phương pháp nộp thuế GTGT và TNDN để ghi sổ theo một trong 4 trường hợp quy định tại Điều 5, 6, 7, 8 Thông tư 58. Phương pháp thuế đơn giản thì sổ sách ít, phức tạp hơn thì sổ sách nhiều hơn.
• Kê khai và nộp thuế: Trên cơ sở số liệu từ sổ kế toán, doanh nghiệp xác định thuế GTGT và thuế TNDN phải nộp theo đúng phương pháp đã đăng ký với cơ quan thuế. Đây là đầu ra trực tiếp của công tác ghi sổ.
• Lập báo cáo tài chính (nếu bắt buộc): Chỉ doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo thu nhập tính thuế mới bắt buộc lập và nộp báo cáo tài chính hàng năm trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm. Doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % doanh thu không bắt buộc nộp báo cáo tài chính cho cơ quan nhà nước.

Xem thêm: Cập nhật mẫu sổ sách kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC cho doanh nghiệp siêu nhỏ

3. Các phương pháp tính thuế ảnh hưởng như thế nào đến công tác kế toán?

Điểm mới quan trọng nhất của Thông tư 58 là: phương pháp nộp thuế nào thì sổ sách theo đó, doanh nghiệp không còn phải dùng chung một hệ thống kế toán cứng nhắc như trước.

Có 2 loại thuế quyết định khối lượng công việc kế toán:

• Thuế GTGT ảnh hưởng đến việc có cần lưu hóa đơn đầu vào hay không. Nếu nộp GTGT theo tỷ lệ % doanh thu thì chỉ cần ghi nhận doanh thu, tính thuế trực tiếp – không cần giữ hóa đơn mua hàng. Nếu nộp theo phương pháp khấu trừ thì phải theo dõi cả hóa đơn bán ra lẫn hóa đơn mua vào, vì số thuế phải nộp = thuế đầu ra trừ thuế đầu vào.
• Thuế TNDN ảnh hưởng đến việc có cần theo dõi chi phí hay không. Nếu nộp theo tỷ lệ % doanh thu thì thuế tính trực tiếp trên doanh thu, không cần quản lý chi phí. Nếu nộp theo thu nhập tính thuế thì phải ghi chép đầy đủ chi phí hợp lệ vì thuế = (doanh thu − chi phí) × thuế suất.

Tóm tắt như sau:

Nhóm 1 là đơn giản nhất, phù hợp với các doanh nghiệp buôn bán nhỏ, dịch vụ đơn giản. Nhóm 4 gần với mô hình doanh nghiệp nhỏ và vừa, đòi hỏi kế toán chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp không phải duy trì hệ thống sổ sách phức tạp khi phương pháp tính thuế không yêu cầu theo dõi chi tiết, đây chính là tinh thần đơn giản hóa của Thông tư 58. 

Xem thêm: Kết chuyển thuế GTGT cuối kỳ

4. Những loại chứng từ, sổ sách và báo cáo doanh nghiệp siêu nhỏ cần có

4.1. Chứng từ kế toán

Các chứng từ được dùng chung cho tất cả các nhóm gồm: hóa đơn bán hàng, phiếu thu (Mẫu 01-TT), phiếu chi (Mẫu 02-TT), phiếu nhập kho, phiếu xuất kho.

Từ Nhóm 2 trở lên (doanh nghiệp cần xác định chi phí), bổ sung thêm Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn – dùng để hợp lệ hóa các khoản chi phí thực tế phát sinh nhưng không có hóa đơn GTGT.

4.2. Sổ kế toán

Tùy phương pháp nộp thuế, hệ thống sổ bắt buộc như sau: 

Ngoài sổ bắt buộc, doanh nghiệp có thể dùng thêm theo nhu cầu: Mẫu số S4a-DNSN (công nợ), Mẫu số S4b-DNSN (tài sản cố định), Mẫu số S4c-DNSN (thuế khác), Mẫu số S4d-DNSN (vốn chủ sở hữu).

4.3. Báo cáo tài chính

Chỉ doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo thu nhập tính thuế mới bắt buộc lập báo cáo tài chính, gồm 2 mẫu: Báo cáo tình hình tài chính (B01-DNSN) và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DNSN). 

Doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo % doanh thu không bắt buộc nộp báo cáo tài chính cho cơ quan nhà nước. Nếu tự nguyện lập thì lưu trữ tại doanh nghiệp và cung cấp khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

5. Quy trình làm kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Quy trình kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ theo Thông tư 58 gồm 5 bước, lặp lại theo từng kỳ kế toán (tháng hoặc quý):

Bước 1: Xác định nhóm kế toán phù hợp

Trước khi bắt đầu, doanh nghiệp cần xác định mình thuộc nhóm nào trong 4 nhóm (dựa trên phương pháp nộp thuế GTGT và TNDN đã đăng ký với cơ quan thuế), từ đó biết cần dùng loại sổ nào và có bắt buộc lập báo cáo tài chính không. 

Bước 2: Thu thập và kiểm tra chứng từ

Mỗi khi phát sinh nghiệp vụ (bán hàng, thu tiền, chi tiền, mua hàng), cần thu thập ngay chứng từ tương ứng, kiểm tra tính hợp lệ (đủ thông tin, đúng mẫu, có chữ ký) và lưu trữ có hệ thống. 

Các chứng từ trực tiếp ghi sổ, sổ kế toán và báo cáo tài chính phải lưu trữ tối thiểu 10 năm. Riêng các tài liệu phục vụ quản lý, điều hành không trực tiếp ghi sổ cần lưu trữ tối thiểu 5 năm theo quy định.

Với doanh nghiệp dùng hóa đơn điện tử, hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế có thể hỗ trợ xác định số thuế phải nộp, doanh nghiệp dùng các mẫu sổ kế toán để đối chiếu với số liệu từ cơ quan thuế thông báo.

Bước 3: Ghi sổ kế toán

Căn cứ vào chứng từ đã kiểm tra, tiến hành ghi vào các sổ kế toán theo đúng nhóm đã xác định ở Bước 1. Doanh nghiệp có thể lựa chọn ghi sổ bằng tay hoặc sử dụng phần mềm kế toán tùy theo điều kiện thực tế. Tùy theo yêu cầu quản trị nội bộ, có thể ghi thêm các sổ chi tiết (công nợ, tài sản cố định, vốn chủ…) bên cạnh sổ bắt buộc.

Bước 4: Tính và kê khai thuế

Cuối kỳ, từ số liệu trên sổ doanh thu và sổ chi tiết, doanh nghiệp tính ra số thuế GTGT và TNDN phải nộp theo phương pháp đã đăng ký, lập tờ khai và nộp đúng hạn. Đây cũng là thời điểm đối chiếu lại số liệu sổ sách với tờ khai để đảm bảo khớp nhau.

Bước 5: Lập báo cáo tài chính (nếu bắt buộc)

Cuối năm tài chính, doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo thu nhập tính thuế phải lập:

• Báo cáo tình hình tài chính (B01-DNSN)
• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DNSN)

Nộp cho cơ quan có thẩm quyền trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm. 

Doanh nghiệp thuộc nhóm không bắt buộc lập báo cáo vẫn nên tự lưu trữ nội bộ để phục vụ quản trị và cung cấp khi cơ quan thuế kiểm tra.

Xem thêm: Mẫu số 01/TKN-CNKD cập nhật theo thông tư 50/2026/TT/BTC

6. Những sai sót thường gặp khi áp dụng chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Dưới đây là những sai sót phổ biến cần tránh khi thực hiện chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ:

Nhầm nhóm kế toán, dùng sai hệ thống sổ

Nhiều doanh nghiệp không rà soát lại phương pháp tính thuế GTGT và TNDN đang áp dụng, dẫn đến chọn nhầm hệ thống sổ kế toán. Hậu quả là số liệu kê khai thuế và sổ sách không khớp nhau, rủi ro cao khi bị thanh tra.

Không lưu đủ chứng từ chứng minh chi phí

Doanh nghiệp thuộc Nhóm 2 và Nhóm 4 (nộp TNDN theo thu nhập tính thuế) phải chứng minh chi phí hợp lệ để giảm thuế, nhưng nhiều đơn vị bỏ qua việc lưu hóa đơn mua vào hoặc không lập Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn. Khi cơ quan thuế kiểm tra, các khoản chi phí này bị loại, dẫn đến truy thu thuế.

Ghi sổ không đều, dồn việc cuối kỳ

Đặc thù doanh nghiệp siêu nhỏ thường do chủ doanh nghiệp hoặc người thân kiêm nhiệm kế toán, nên việc ghi sổ hay bị bỏ sót hoặc dồn vào cuối tháng. Điều này dễ gây sai lệch số liệu, bỏ sót nghiệp vụ và khó đối chiếu khi cần.

Áp dụng không nhất quán trong năm tài chính

Doanh nghiệp siêu nhỏ phải áp dụng chế độ kế toán nhất quán trong suốt một năm tài chính, chỉ được thay đổi từ đầu kỳ kế toán năm tiếp theo. Việc tự ý thay đổi cách ghi sổ giữa chừng (ví dụ chuyển từ Thông tư 58 sang chế độ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong năm) là vi phạm nguyên tắc kế toán.

Bỏ sót nghĩa vụ nộp báo cáo tài chính

Nhiều doanh nghiệp nhầm tưởng rằng “siêu nhỏ thì không cần nộp báo cáo tài chính”. Thực tế, chỉ doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % doanh thu mới được miễn, còn doanh nghiệp nộp theo thu nhập tính thuế vẫn bắt buộc lập và nộp báo cáo tài chính hàng năm. Nộp trễ hoặc không nộp đều bị xử phạt hành chính.

Chuyển đổi từ Thông tư 132 sang Thông tư 58 không đúng cách

Khi chuyển sang Thông tư 58, doanh nghiệp phải lấy số dư cuối kỳ trên sổ cũ chuyển sang làm số dư đầu kỳ cho sổ mới tương ứng. Bỏ qua bước này hoặc chuyển đổi sai sẽ khiến số liệu đầu kỳ bị lệch, ảnh hưởng đến toàn bộ dữ liệu kế toán của năm mới.

Xem thêm: Top 12 Phần Mềm Kế Toán Giá Rẻ Tốt Nhất 2026

7. Doanh nghiệp siêu nhỏ nên tự làm kế toán hay sử dụng phần mềm? 

Nhờ những quy định mới tại Thông tư 58/2026/TT-BTC, công tác kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ đã được đơn giản hóa đáng kể. Tuy nhiên, một vấn đề thực tế mà nhiều chủ doanh nghiệp vẫn băn khoăn là: nên tự thực hiện kế toán bằng các công cụ đơn giản hay sử dụng phần mềm kế toán để quản lý bài bản hơn?

Trong giai đoạn mới thành lập, khi số lượng hóa đơn, chứng từ và giao dịch phát sinh còn ít, doanh nghiệp hoàn toàn có thể tự quản lý sổ sách bằng Excel hoặc các biểu mẫu kế toán đơn giản. Cách làm này giúp tiết kiệm chi phí và phù hợp với quy mô hoạt động ban đầu.

Tuy nhiên, khi doanh nghiệp phát triển, số lượng chứng từ tăng lên, việc quản lý thủ công thường phát sinh nhiều bất cập như:

• Dễ xảy ra sai sót khi nhập liệu hoặc tính toán.
• Tốn nhiều thời gian đối chiếu và kiểm tra số liệu.
• Khó theo dõi công nợ, doanh thu và chi phí một cách chính xác.
• Việc lập báo cáo tài chính, báo cáo thuế trở nên phức tạp hơn vào cuối kỳ.
• Chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể khiến doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ dữ liệu đã ghi nhận.

EasyBooks – Giải pháp kế toán phù hợp cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Để giảm bớt khối lượng công việc kế toán và hạn chế rủi ro sai sót trong quá trình quản lý sổ sách, nhiều doanh nghiệp hiện nay lựa chọn sử dụng phần mềm kế toán ngay từ giai đoạn đầu. Trong đó, EasyBooks là giải pháp được hàng nghìn đơn vị tin dùng nhờ đáp ứng tốt nhu cầu quản lý kế toán với chi phí hợp lý và nhiều tính năng hỗ trợ thiết thực:

• Cập nhật kịp thời các quy định và chế độ kế toán mới theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.
• Hỗ trợ hạch toán theo quy trình chuẩn, tự động kiểm tra tính cân đối của số liệu.
• Dễ dàng lập báo cáo tài chính, báo cáo quản trị và báo cáo thuế chỉ với vài thao tác.
• Lưu trữ dữ liệu trực tuyến, thuận tiện truy cập và làm việc mọi lúc, mọi nơi.
• Chi phí phù hợp với doanh nghiệp siêu nhỏ, có bản dùng thử để trải nghiệm trước khi quyết định.

Đối với các đơn vị có nguồn lực nhân sự hạn chế, việc ứng dụng phần mềm kế toán không chỉ giúp tiết kiệm thời gian xử lý công việc hằng ngày mà còn hỗ trợ quản lý dữ liệu chính xác, đầy đủ và tuân thủ đúng quy định kế toán hiện hành.

Hy vọng bài viết từ EasyBooks đã cung cấp những thông tin hữu ích về chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu và cập nhật các quy định mới để đảm bảo công tác kế toán được thực hiện đúng quy định, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và hoạt động kinh doanh.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: