Thuế TNCN cho người lao động đã nghỉ hưu năm 2026

Thuế TNCN cho người lao động đã nghỉ hưu là vấn đề được quan tâm khi ngoài lương hưu còn phát sinh các khoản thu nhập như tiền lương, tiền công, cho thuê tài sản hoặc đầu tư vốn. Không phải mọi trường hợp người nghỉ hưu đều phải nộp hoặc quyết toán thuế TNCN. Bài viết dưới đây Phần mềm kế toán EasyBooks sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định về đối tượng phải quyết toán, cách tính thuế, thời hạn nộp và cách xử lý các khoản trợ cấp khi nghỉ hưu.

1. Lương hưu có phải chịu thuế TNCN không?

Theo khoản 9 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả; thu nhập do quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện chi trả thuộc diện được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Nói cách khác, khoản lương hưu người lao động nhận hằng tháng không được tính vào thu nhập chịu thuế khi xác định nghĩa vụ thuế TNCN. Tuy nhiên, nếu trong thời gian nghỉ hưu cá nhân vẫn phát sinh các khoản thu nhập khác như tiền lương, tiền công từ công việc bán thời gian, tư vấn hoặc hợp đồng lao động; thu nhập từ hoạt động kinh doanh; tiền hoa hồng, thù lao hay các khoản thu nhập từ đầu tư vốn thì những khoản này vẫn phải xem xét kê khai, quyết toán và nộp thuế theo quy định nếu thuộc diện chịu thuế.

Có thể thấy, lương hưu không phải là căn cứ để quyết toán thuế TNCN. Người nghỉ hưu chỉ phải kê khai, quyết toán thuế đối với các khoản thu nhập chịu thuế phát sinh ngoài lương hưu theo quy định. 

2. Khi nào người nghỉ hưu phải quyết toán thuế TNCN?

Không phải mọi người nghỉ hưu đều phải quyết toán thuế TNCN. Người nghỉ hưu chỉ cần thực hiện quyết toán thuế khi trong năm có thu nhập chịu thuế và thuộc diện phải quyết toán theo quy định. Một số trường hợp phổ biến gồm:

• Tiếp tục làm việc sau khi nghỉ hưu và có thu nhập từ tiền lương, tiền công chưa được khấu trừ đúng hoặc có nhu cầu quyết toán để xác định lại số thuế phải nộp.
• Có thu nhập từ nhiều nguồn trong năm và phải tổng hợp để xác định nghĩa vụ thuế.
• Có số thuế nộp thừa và muốn đề nghị hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ tính thuế tiếp theo.
• Có số thuế còn thiếu phải nộp thêm sau khi tổng hợp toàn bộ thu nhập chịu thuế trong năm.

Xem thêm: Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế TNCN: Tổng hợp 10 điểm mới cần biết

3. Người nghỉ hưu có được ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán thuế thay không?

Có thể được, nhưng không phải mọi người nghỉ hưu đều đủ điều kiện ủy quyền.

Theo quy định hiện hành, việc ủy quyền quyết toán thuế chỉ áp dụng đối với cá nhân đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Có hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên tại một doanh nghiệp.
• Đến thời điểm doanh nghiệp thực hiện quyết toán thuế, người lao động vẫn đang làm việc tại doanh nghiệp đó.
• Nếu có thêm thu nhập vãng lai ở nơi khác thì khoản thu nhập này phải đáp ứng điều kiện theo quy định và người lao động không có yêu cầu quyết toán đối với phần thu nhập đó.

Như vậy:

• Người nghỉ hưu chỉ hưởng lương hưu sẽ không phát sinh việc ủy quyền quyết toán thuế vì không có thu nhập tiền lương, tiền công phải quyết toán.
• Người nghỉ hưu tiếp tục làm việc theo hợp đồng lao động và đáp ứng đầy đủ điều kiện nêu trên thì được phép ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán thuế TNCN thay.
• Nếu không đáp ứng điều kiện ủy quyền (ví dụ đã nghỉ việc trước thời điểm doanh nghiệp quyết toán hoặc có nhiều nguồn thu nhập phải tự tổng hợp), người nghỉ hưu sẽ tự thực hiện quyết toán thuế với cơ quan thuế theo quy định.

4. Cách tính thuế TNCN đối với người lao động nghỉ hưu

Người đã nghỉ hưu không phải nộp thuế TNCN đối với khoản lương hưu do Quỹ Bảo hiểm xã hội chi trả. Tuy nhiên, nếu tiếp tục làm thêm và có thu nhập từ tiền lương, tiền công, khoản thu nhập này vẫn phải tính thuế theo quy định hiện hành.

4.1. Công thức tính thuế TNCN đối với cá nhân ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên

Theo Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, thuế TNCN đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công được tính trên thu nhập tính thuế, không phân biệt đơn vị chi trả thu nhập, sau đó áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần quy định tại Điều 9 của Luật.

Bên cạnh đó, Điều 46 Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn công thức xác định số thuế phải nộp như sau:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất (theo biểu thuế lũy tiến từng phần)

Thu nhập tính thuế được tính theo công thức:

Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế – Các khoản được giảm trừ

Trong đó, các khoản được giảm trừ bao gồm:

• Các khoản bảo hiểm bắt buộc như BHXH, BHYT, BHTN và các khoản bảo hiểm bắt buộc khác theo quy định.
• Giảm trừ gia cảnh:
  • Người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng.
  • Mỗi người phụ thuộc đủ điều kiện: 6,2 triệu đồng/tháng.
• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học và các khoản giảm trừ hợp pháp khác theo quy định.

Thuế suất áp dụng

Sau khi xác định được thu nhập tính thuế, số thuế phải nộp được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần tại khoản 2 Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Lưu ý: Thuế TNCN được tính theo phương pháp lũy tiến từng phần, tức là mỗi phần thu nhập nằm trong từng bậc sẽ áp dụng mức thuế suất tương ứng, không phải toàn bộ thu nhập đều chịu cùng một mức thuế.

Ví dụ

Ông A đang hưởng lương hưu hằng tháng và ký hợp đồng lao động 01 năm với Công ty X để làm công việc tư vấn. Trong tháng, ông có các thông tin sau:

• Tiền lương nhận từ công ty: 40 triệu đồng.
• Đang hưởng lương hưu nên không phải đóng BHXH, BHTN và không phát sinh khoản khấu trừ BHYT từ tiền lương.
• Có 01 người phụ thuộc đã đăng ký giảm trừ.
• Không phát sinh khoản giảm trừ khác.

Bước 1: Xác định thu nhập tính thuế

• Tổng thu nhập từ tiền lương: 40 triệu đồng
• Trừ giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng
• Trừ giảm trừ cho 01 người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng

Thu nhập tính thuế = 40 – 15,5 – 6,2 = 18,3 triệu đồng

Bước 2: Tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần

• 10 triệu đồng đầu tiên × 5% = 500.000 đồng
• 8,3 triệu đồng còn lại × 10% = 830.000 đồng

Thuế TNCN phải nộp trong tháng = 500.000 + 830.000 = 1.330.000 đồng.

Lưu ý: Tiền lương hưu mà ông A nhận từ cơ quan BHXH được miễn thuế TNCN. Trong ví dụ trên, thuế chỉ được tính đối với khoản tiền lương phát sinh từ công việc tại Công ty X.

4.2. Công thức tính thuế TNCN đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng

Theo khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, khi tổ chức hoặc cá nhân chi trả thu nhập cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động có thời hạn dưới 03 tháng, bao gồm cả khoản tiền được chi trả sau khi hợp đồng lao động đã chấm dứt, thì phải thực hiện khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi thanh toán nếu mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên.

Theo đó, số thuế TNCN phải khấu trừ được xác định theo công thức:

Thuế TNCN phải nộp = Tổng thu nhập trước khi chi trả × 10%

Khác với trường hợp ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên, khoản thu nhập này không áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần. Thay vào đó, đơn vị chi trả sẽ khấu trừ trực tiếp 10% trên tổng số tiền trả khi đáp ứng ngưỡng từ 5 triệu đồng/lần.

Xem thêm: Tờ khai quyết toán thuế TNCN mới nhất 2026

5. Hồ sơ quyết toán thuế TNCN cho người nghỉ hưu

Một bộ hồ sơ quyết toán thuế TNCN thường bao gồm:

• Tờ khai quyết toán thuế TNCN theo mẫu số 02/QTT-TNCN.
• Phụ lục kê khai người phụ thuộc (mẫu 02-1/BK-QTT-TNCN) nếu đăng ký giảm trừ gia cảnh.
• Chứng từ khấu trừ thuế TNCN do đơn vị chi trả thu nhập cấp (nếu có).
• Tài liệu chứng minh số thuế đã nộp ở nước ngoài (nếu phát sinh thu nhập ở nước ngoài và đủ điều kiện khấu trừ).
• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc hoặc các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan thuế (nếu có).

6. Thời hạn và nơi nộp hồ sơ quyết toán

Người nghỉ hưu có phát sinh thu nhập chịu thuế và thuộc diện phải quyết toán cần nộp hồ sơ đúng thời hạn để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN

Theo quy định đang áp dụng năm 2026:

• Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch (trừ trường hợp thời hạn được gia hạn do trùng ngày nghỉ lễ theo quy định) .
• Tổ chức trả thu nhập quyết toán thay người lao động: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch.

Nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế

Theo quy định áp dụng từ ngày 14/02/2026, cá nhân phát sinh thu nhập từ hai nguồn trở lên sẽ thực hiện quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập lớn nhất trong năm.

Ngoài ra, một số trường hợp khác của người nghỉ hưu như sau:

• Cá nhân không ký hợp đồng lao động, ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng hoặc ký hợp đồng cung cấp dịch vụ, đồng thời các khoản thu nhập đã được đơn vị chi trả khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10%, thì nộp hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế nơi cư trú (nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú).
• Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại một hoặc nhiều đơn vị, nhưng đến thời điểm thực hiện quyết toán không còn làm việc tại bất kỳ đơn vị trả thu nhập nào, thì hồ sơ quyết toán được nộp tại cơ quan thuế nơi cá nhân cư trú.

Xem thêm: Lương Tháng 13 Có Tính Thuế TNCN Không?

7. Xử lý các khoản trợ cấp khi người lao động nghỉ hưu

Trong quá trình quyết toán thuế TNCN, việc xác định nghĩa vụ thuế đối với các khoản trợ cấp khi người lao động nghỉ hưu là nội dung dễ gây nhầm lẫn. Trên thực tế, doanh nghiệp có thể chi trả nhiều khoản khác nhau và không phải tất cả đều thuộc diện chịu thuế TNCN.

• Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm: Các khoản trợ cấp được chi trả đúng theo quy định của Bộ luật Lao động thuộc diện được miễn thuế TNCN. Trường hợp doanh nghiệp chi trả vượt mức quy định thì phần vượt này sẽ được tính vào thu nhập chịu thuế.
• Trợ cấp thất nghiệp: Khoản trợ cấp thất nghiệp do cơ quan có thẩm quyền chi trả theo quy định của pháp luật không phải chịu thuế TNCN.
• Khoản hỗ trợ nghỉ hưu sớm: Nếu khoản hỗ trợ thuộc các khoản trợ cấp được miễn thuế như trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp khó khăn đột xuất hoặc các khoản trợ cấp khác theo quy định của Bộ luật Lao động và Luật Bảo hiểm xã hội thì không được xác định là thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công.
• Các khoản bồi thường hoặc hỗ trợ ngoài quy định: Đối với các khoản doanh nghiệp chi trả ngoài chế độ sau khi hợp đồng lao động đã chấm dứt, nếu khoản chi từ 5 triệu đồng/lần trở lên, doanh nghiệp thường phải khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi chi trả (Nghị định 253/2026/NĐ-CP).

Hy vọng bài viết từ EasyBooks đã cung cấp đầy đủ những thông tin cần biết về thuế TNCN cho người lao động đã nghỉ hưu năm 2026. Việc thực hiện đúng quy định sẽ giúp người nghỉ hưu bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời tránh các rủi ro về thuế trong quá trình kê khai và quyết toán. 

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: