Doanh nghiệp siêu nhỏ là gì?

Doanh nghiệp siêu nhỏ là loại hình có quy mô nhỏ nhưng vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định về thuế, hóa đơn điện tử và chế độ kế toán. Đặc biệt, từ ngày 01/7/2026, chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ đã có nhiều thay đổi theo Thông tư 58/2026/TT-BTC. Cùng phần mềm kế toán EasyBooks tìm hiểu các quy định mới và những thông tin quan trọng về loại hình doanh nghiệp này trong bài viết dưới đây. 

1. Doanh nghiệp siêu nhỏ là gì?

Tại Việt Nam, doanh nghiệp siêu nhỏ là mô hình có quy mô nhỏ nhất trong nền kinh tế. Theo quy định pháp luật (khoản 1 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP), một doanh nghiệp được xếp vào nhóm siêu nhỏ khi đáp ứng đồng thời hai tiêu chí: Có tối đa 10 lao động đóng bảo hiểm xã hội và doanh thu mỗi năm không vượt quá 3 tỷ đồng. Tuy quy mô nhân sự và dòng tiền khá khiêm tốn, nhóm doanh nghiệp này lại sở hữu những đóng góp cực kỳ ấn tượng cho nền kinh tế:

• Độ phủ sóng cao: Dễ dàng tiếp cận và phục vụ các thị trường ngách hoặc những vùng sâu, vùng xa — nơi mà các tập đoàn lớn khó lòng can thiệp hiệu quả.
• Tạo động lực xã hội: Giải quyết lượng lớn việc làm tại chỗ, kích thích tinh thần khởi nghiệp sáng tạo và gia tăng tính cạnh tranh cho thị trường.
• Linh hoạt tuyệt đối: Nhờ bộ máy gọn nhẹ, họ có khả năng xoay trục và thích ứng nhanh chóng trước các biến động của thị trường.

2. Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ 2026

Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ hiện được quy định tại Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP. Theo đó, doanh nghiệp được phân loại dựa trên số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm kết hợp với doanh thu hoặc tổng nguồn vốn. Cụ thể:

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người;
• Có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người; 
• Có tổng doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.

Xem ngay: Cập nhật mẫu sổ sách kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC cho doanh nghiệp siêu nhỏ

3. Những ngành nghề mà doanh nghiệp siêu nhỏ có thể hoạt động

Doanh nghiệp siêu nhỏ có thể hoạt động trong các ngành nghề mà pháp luật cho phép và đã đăng ký kinh doanh hợp lệ. Việc phân loại siêu nhỏ chủ yếu dựa trên quy mô lao động, doanh thu và nguồn vốn, không phải do tên ngành nghề quyết định. Hiện nay, doanh nghiệp siêu nhỏ thường xuất hiện trong các nhóm ngành như:

• Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản.
• Công nghiệp và xây dựng.
• Thương mại và dịch vụ.
• Các hoạt động kinh doanh đơn giản, ít vốn, ít lao động, ít yêu cầu công nghệ phức tạp.

4. Doanh nghiệp siêu nhỏ được hưởng những chính sách hỗ trợ nào?

Doanh nghiệp siêu nhỏ thường được hưởng các nhóm hỗ trợ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, gồm hỗ trợ pháp lý, tiếp cận tín dụng, đào tạo quản trị, mặt bằng sản xuất kinh doanh, công nghệ, xúc tiến thương mại và tham gia mua sắm công.

• Hỗ trợ pháp lý và thông tin: Được tiếp cận chương trình tư vấn, hướng dẫn thủ tục, kê khai quy mô để xác định đúng đối tượng hỗ trợ.
• Hỗ trợ tín dụng và tài chính: Có cơ chế khuyến khích tiếp cận vốn, bảo lãnh tín dụng và các chương trình tài trợ nâng cao năng lực.
• Hỗ trợ mặt bằng sản xuất: Được địa phương bố trí quỹ đất, khu/cụm công nghiệp hoặc thuê nhà, đất công theo chính sách hỗ trợ.
• Hỗ trợ đổi mới công nghệ: Được hỗ trợ đăng ký, bảo hộ sở hữu trí tuệ, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng và đổi mới công nghệ.
• Hỗ trợ đào tạo: Ngân sách nhà nước có thể hỗ trợ chi phí đào tạo quản trị doanh nghiệp, bao gồm quản trị kế toán, thuế, nhân sự cho doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp siêu nhỏ.
• Hỗ trợ thị trường và mua sắm công: Được hỗ trợ xúc tiến thương mại và có thể được ưu tiên trong một số gói thầu, đơn hàng công theo điều kiện luật định.

5. Doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng chế độ kế toán nào?

Từ 01/7/2026, doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC, thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC. Quy định mới áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau 01/7/2026.

Theo Điều 2, ngoài doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cũng có thể tự nguyện áp dụng chế độ kế toán này nếu có nhu cầu.

Một số điểm mới nổi bật

• Đơn giản hóa hạch toán: Không còn ghi sổ theo bút toán Nợ/Có mà ghi nhận trực tiếp các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
• Phân thành 4 nhóm theo phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN để phù hợp với từng mô hình doanh nghiệp.
• Không bắt buộc có kế toán trưởng, doanh nghiệp chỉ cần bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán.
• Nới lỏng điều kiện nhân sự kế toán, cho phép người thân hoặc người đang kiêm nhiệm một số vị trí đảm nhận công tác kế toán theo quy định.
• Tăng cường hỗ trợ từ hệ thống thuế điện tử, giúp xác định số thuế phải nộp và đối chiếu dữ liệu khi sử dụng hóa đơn điện tử.
• Quy định rõ việc lập báo cáo tài chính và nguyên tắc chuyển đổi sang chế độ kế toán khác khi doanh nghiệp thay đổi phương pháp nộp thuế hoặc không còn đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ.
• Doanh nghiệp vẫn được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133 nếu phù hợp và áp dụng thống nhất trong suốt năm tài chính.

Xem chi tiết: Quy định về chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ

6. Doanh nghiệp siêu nhỏ phải thực hiện những nghĩa vụ gì?

Doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý cơ bản của doanh nghiệp, không được miễn chỉ vì quy mô nhỏ.

• Hoạt động kinh doanh đúng ngành, nghề đã đăng ký.
• Lập và lưu giữ sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ; lập báo cáo tài chính trung thực, chính xác.
• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, phí, lệ phí và các nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước.
• Đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh nếu kinh doanh ngành, nghề có điều kiện, và duy trì điều kiện đó trong suốt quá trình hoạt động.
• Đăng ký doanh nghiệp, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, công khai thông tin và thực hiện các chế độ báo cáo theo quy định.
• Chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác của thông tin kê khai và báo cáo; nếu sai hoặc thiếu thì phải sửa đổi, bổ sung kịp thời.
• Thực hiện nghĩa vụ với người lao động theo pháp luật lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các chế độ khác.
• Cung cấp thông tin, tài liệu kịp thời, đầy đủ, chính xác khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

7. Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN dựa trên tiêu chí nào?

Phương pháp tính thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của doanh nghiệp siêu nhỏ phụ thuộc vào phương pháp tính thuế mà doanh nghiệp đăng ký áp dụng, gắn liền với chế độ kế toán và hóa đơn lựa chọn (nay được cụ thể hóa thành 4 nhóm tại Thông tư 58/2026/TT-BTC, xem mục 5):

• Phương pháp kê khai (Doanh thu – Chi phí): Nếu doanh nghiệp xác định rõ ràng được doanh thu và chi phí hợp lý, thuế TNDN sẽ được tính dựa trên thu nhập tính thuế thực tế (Thu nhập tính thuế = Doanh thu – Chi phí được trừ +/- Các khoản điều chỉnh).
• Phương pháp trực tiếp (Tỷ lệ % trên doanh thu): Nếu doanh nghiệp nộp thuế theo tỷ lệ %, số thuế TNDN phải nộp được xác định bằng cách lấy trực tiếp doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ nhân với tỷ lệ % quy định cho ngành nghề đó. Cách này giúp tối giản hóa, không cần hệ thống sổ sách phức tạp.

Lưu ý: Việc xác định doanh nghiệp thuộc diện siêu nhỏ để xét duyệt các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ kinh tế còn phải dựa trên các minh chứng về số lao động đóng BHXH bình quân năm, doanh thu hoặc tổng nguồn vốn thực tế theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP.

8. Câu hỏi thường gặp về doanh nghiệp siêu nhỏ

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến doanh nghiệp siêu nhỏ: 

8.1 Doanh nghiệp siêu nhỏ có bao nhiêu lao động?

Doanh nghiệp siêu nhỏ có số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người (nhỏ hơn hoặc bằng 10 người). Bên cạnh tiêu chí nhân sự này, doanh nghiệp cần kết hợp thêm điều kiện về tổng doanh thu hoặc nguồn vốn năm tùy theo lĩnh vực hoạt động để được phân loại chính xác.

8.2 Doanh nghiệp siêu nhỏ có phải lập báo cáo tài chính không?

Có, nhưng không bắt buộc cho mọi trường hợp.

• Không bắt buộc: Nếu doanh nghiệp siêu nhỏ lựa chọn nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu.
• Bắt buộc: Nếu doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp kê khai (thu nhập tính thuế) hoặc tự nguyện áp dụng chế độ kế toán siêu nhỏ để quản trị nội bộ. Theo Thông tư 58/2026/TT-BTC, báo cáo tài chính năm của các doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc phải được nộp trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm, qua hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hoặc liên thông dữ liệu thuế, thay vì phải nộp bản giấy riêng biệt cho từng cơ quan.

Xem thêm: Mẫu báo cáo tài chính theo Thông tư 58/2026/TT-BTC cho doanh nghiệp siêu nhỏ

8.3 Doanh nghiệp siêu nhỏ có phải sử dụng hóa đơn điện tử không?

Có. Doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ theo quy định. Tùy từng trường hợp, doanh nghiệp sẽ sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã của cơ quan thuế. Ngoài ra, theo Thông tư 58/2026/TT-BTC, hệ thống thuế điện tử còn hỗ trợ xác định số thuế phải nộp và đối chiếu dữ liệu kế toán khi doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử. 

8.4 Doanh nghiệp siêu nhỏ có bắt buộc phải có kế toán trưởng không?

Không bắt buộc. Theo Thông tư 58/2026/TT-BTC, doanh nghiệp siêu nhỏ được phép không bố trí kế toán trưởng mà chỉ cần bố trí người phụ trách kế toán; người này được ký thay kế toán trưởng trên chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính. Doanh nghiệp cũng có thể bố trí người thân của người đại diện theo pháp luật hoặc người đứng đầu (cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em ruột) làm kế toán, hoặc thuê dịch vụ kế toán ngoài.

8.5 Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có được áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC không?

Có. Đây là điểm mới so với Thông tư 132/2018/TT-BTC trước đây. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu được quyền tự nguyện lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC, nhưng phải áp dụng nhất quán trong một năm tài chính.

Hy vọng những chia sẻ từ EasyBooks đã giúp bạn hiểu rõ hơn về doanh nghiệp siêu nhỏ và các quy định mới áp dụng từ năm 2026. Nếu cần hỗ trợ về chế độ kế toán hoặc phần mềm kế toán, hãy liên hệ EasyBooks để được tư vấn nhanh chóng.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: