Hướng dẫn lập thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Lập thuyết minh Báo cáo tài chính (BCTC) theo Thông tư 99/2025/TT-BTC đòi hỏi kế toán phải thu thập đầy đủ dữ liệu, sắp xếp hệ thống thông tin khoa học và đảm bảo liên kết chặt chẽ giữa các số liệu. Đây là cơ sở để doanh nghiệp giải trình rõ ràng các chỉ tiêu và biến động tài chính trong kỳ. Cùng phần mềm kế toán EasyBooks tìm hiểu chi tiết cách lập thuyết minh BCTC đúng chuẩn, đầy đủ và dễ áp dụng.

1. Thuyết minh báo cáo tài chính là gì?

Thuyết minh báo cáo tài chính là một phần không thể tách rời của bộ báo cáo tài chính, dùng để giải thích chi tiết các số liệu trong bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ.​ Bản thuyết minh này sẽ giúp người đọc hiểu rõ hơn tình hình tài chính thực tế của doanh nghiệp.​ Nội dung cơ bản của thuyết minh báo cáo bao gồm: 

• Đặc điểm hoạt động kinh doanh, kỳ kế toán và đơn vị tiền tệ sử dụng.
• Cơ sở lập báo cáo, các chuẩn mực kế toán áp dụng.
• Giải thích cụ thể các khoản mục như tài sản cố định, hàng tồn kho, doanh thu, chi phí.​

2. Nguyên tắc lập thuyết minh báo cáo tài chính

Thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (mẫu B09-DN) phải tuân thủ nguyên tắc lập và trình bày theo VAS 21, đảm bảo tính hệ thống, trung thực, hợp lý và khả năng so sánh giữa các kỳ.​ Các nguyên tắc cơ bản mà doanh nghiệp sẽ cần phải tuân thủ như sau: 

• Phải trình bày đầy đủ thông tin trọng yếu về cơ sở lập báo cáo, chính sách kế toán, giải thích chi tiết các khoản mục từ báo cáo chính (tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ), ưu tiên bản chất kinh tế hơn hình thức pháp lý.​
• Sắp xếp có hệ thống theo đặc thù doanh nghiệp, đánh dấu chéo liên kết trực tiếp với số liệu báo cáo chính.
• Tôn trọng nguyên tắc thận trọng (tài sản không vượt giá trị thu hồi, nợ phải trả không thấp hơn nghĩa vụ thực tế); đảm bảo khách quan, toàn diện, không sai lệch.​
• Khi không đáp ứng giả định hoạt động liên tục, tái phân loại tài sản dài hạn thành ngắn hạn và thuyết minh rõ lý do; số liệu so sánh phải hồi tố nếu thay đổi chính sách kế toán hoặc sửa sai sót trọng yếu.​

Xem thêm: Checklist 21 Lỗi Báo Cáo Tài Chính Kế Toán Phổ Biến Nhất 2026

3. Hướng dẫn lập thuyết minh báo cáo tài chính

Thuyết minh Báo cáo tài chính (BCTC) theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (mẫu B09-DN) là phần bổ sung chi tiết cho các báo cáo chính, giúp trình bày trung thực tình hình tài chính doanh nghiệp. Các bước thực hiện lập thuyết minh như sau: 

• Bước 1: Thu thập dữ liệu từ Báo cáo tình hình tài chính (B01-DN), kết quả kinh doanh (B02-DN), lưu chuyển tiền tệ (B03-DN), sổ tổng hợp/chi tiết, thuyết minh năm trước.
• Bước 2: Sắp xếp hệ thống theo mẫu: đánh số thứ tự phù hợp đặc thù doanh nghiệp, liên kết số liệu với báo cáo chính.
• Bước 3: Điền chi tiết từng phần, so sánh đầu năm/cuối năm hoặc năm nay/năm trước, giải trình biến động lớn.​

4. Cách nộp thuyết minh báo cáo tài chính

Việc nộp thuyết minh báo cáo tài chính có thể thực hiện ngay trên cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế (thuedientu.gdt.gov.vn) dưới dạng phụ lục đính kèm sau khi đã nộp bộ báo cáo tài chính chính. Trước khi nộp bạn cần lập bản thuyết minh trên Excel hoặc Word theo mẫu quy định, xuất file định dạng .xlsx hoặc .docx. Cụ thể các bước nộp sẽ như sau: 

Bước 1: Đăng nhập thông tin trên trang thuế điện tử tại đường dẫn (https://thuedientu.gdt.gov.vn/).

Bước 2: Chọn mục “Doanh nghiệp”

Bước 3: Chọn “Đăng nhập”

Bước 4: Điền các thông tin đăng nhập và bấm “Đăng nhập”

Bước 5: Tiến hành đi đến giao diện nộp thuyết minh báo cáo tài chính như sau:

• Chọn mục “Khai thuế” => “Nộp Tờ khai XML”

• Bấm “Chọn tệp tờ khai” => Chọn file Thuyết minh BCTC đã làm sẵn (có thể ở dạng Excel hoặc Word).

• Chọn “Ký điện tử” => Nhập mã pin => Chọn “Nộp tờ khai”

Sau khi nộp thành công thì sẽ có thông báo hiển thị và thấy được danh sách tờ khai đã nộp thành công như sau:

Xem thêm: Báo cáo tài chính là gì? Cách lập báo cáo tài chính

5. Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính

Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính được quy định chính thức tại Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng từ 2026) với mẫu số B09-DN cho doanh nghiệp:

– Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính theo thông tư 99

Tải ngay: Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính theo thông tư 99

– Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính theo thông tư 133

Tải ngay: Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính theo thông tư 133

– Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính cho đơn vị hành chính sự nghiệp

Tải ngay: Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính cho đơn vị hành chính sự nghiệp

6. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là hai câu hỏi thường gặp liên quan đến việc thuyết minh báo cáo tài chính mà bạn có thể tham khảo: 

Có bắt buộc nộp thuyết minh báo cáo tài chính không?

Có, việc nộp thuyết minh báo cáo tài chính là bắt buộc đối với hầu hết doanh nghiệp tại Việt Nam, tùy thuộc vào chế độ kế toán áp dụng.​

Hạn nộp thuyết minh báo cáo tài chính?

Hạn nộp thuyết minh báo cáo tài chính trùng với hạn nộp bộ báo cáo tài chính năm, chậm nhất 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng từ 2026).

Việc lập và nộp thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ chặt chẽ. Doanh nghiệp sẽ cần đảm bảo tuân thủ đúng quy định để tránh các rủi ro pháp lý.

Trên đây, EasyBooks đã giúp bạn tìm hiểu “thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC“. Hy vọng thông tin này hữu ích tới quý bạn đọc, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.

Đăng ký dùng thử giải pháp kế toán cho doanh nghiệp EasyBooks để lập và quản lý báo cáo tài chính hợp nhất nhanh chóng, chính xác, tự động tổng hợp số liệu giữa các đơn vị thành viên.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, Tòa nhà ATS, Số 8 đường Phạm Hùng, Phường Yên Hòa, TP Hà Nội

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: