Quy định ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn xây dựng theo VAS
Việc hạch toán doanh thu và xuất hóa đơn trong xây dựng dựa theo chuẩn mực VAS 14, VAS 15. Thông qua thực hiện xuất hóa đơn đúng thời điểm nghiệm thu, doanh nghiệp không chỉ đảm bảo sự minh bạch trong báo cáo tài chính mà còn xây dựng nền tảng vững chắc trước các kỳ quyết toán thuế. Xem thêm về các quy định này trong bài viết của phần mềm kế toán Easybooks bên dưới bạn nhé!

Mục lục
1. Căn cứ pháp lý và Chuẩn mực kế toán (VAS) áp dụng
Việc hạch toán doanh thu trong lĩnh vực xây dựng đòi hỏi sự chuẩn xác cao do tính chất phức tạp về thời gian và giá trị.
1.1 Căn cứ pháp lý
Căn cứ pháp lý chính của việc ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn xây dựng là VAS 15 – Hợp đồng xây dựng (kèm hướng dẫn tại Thông tư 200/2014/TT-BTC) và quy định về hóa đơn tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Về nguyên tắc, doanh thu kế toán được ghi nhận theo phần công việc đã hoàn thành, còn hóa đơn được lập tại thời điểm nghiệm thu, bàn giao khối lượng xây dựng hoàn thành.
1.2 Chuẩn mực kế toán
Theo VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác
Doanh thu được định nghĩa là tổng lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ từ hoạt động kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Điều kiện ghi nhận bắt buộc:
- Tính khả thi: Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch.
- Tính đo lường: Giá trị doanh thu phải được xác định một cách đáng tin cậy.
Theo VAS 15 – Hợp đồng xây dựng
Cấu phần của doanh thu
Doanh thu không chỉ bó hẹp trong con số ký kết ban đầu mà có tính biến động, bao gồm:
- Giá trị gốc ghi trên hợp đồng.
- Các khoản điều chỉnh (tăng/giảm), tiền thưởng hoặc các khoản thanh toán khác phát sinh trong quá trình thi công (nếu có khả năng xảy ra và đo lường được).
- Nguyên tắc giá trị: Doanh thu phản ánh theo giá trị hợp lý của các khoản đã hoặc sẽ thu được.
Phương pháp ghi nhận Doanh thu và Chi phí
Tùy thuộc vào điều khoản thanh toán trong hợp đồng, kế toán lựa chọn một trong hai phương pháp:
| Phương pháp thanh toán | Cách thức ghi nhận |
| Theo tiến độ kế hoạch | Doanh thu/chi phí được ghi nhận dựa trên phần công việc đã hoàn thành do nhà thầu tự xác định tại thời điểm lập báo cáo. Không phụ thuộc vào việc đã xuất hóa đơn hay số tiền trên hóa đơn là bao nhiêu. |
| Theo khối lượng thực hiện | Doanh thu/chi phí được ghi nhận dựa trên khối lượng công việc đã hoàn thành được khách hàng xác nhận. Giá trị này tương ứng với số liệu phản ánh trên hóa đơn đã lập trong kỳ. |
Xem thêm: Cách quản lý chi phí đầu tư xây dựng tránh rủi ro kiểm toán
2. Phương pháp ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn theo loại hình hợp đồng

Trong hợp đồng xây dựng, phương pháp ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn phụ thuộc chủ yếu vào loại hình hợp đồng và mức độ nghiệm thu khối lượng hoàn thành.
2.1 Hợp đồng thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện
Doanh thu được ghi nhận theo phần khối lượng xây dựng đã hoàn thành được khách hàng xác nhận trong kỳ. Trong trường hợp này, doanh thu kế toán thường gắn chặt với biên bản nghiệm thu và giá trị khối lượng thực hiện đã được chấp nhận. Hóa đơn được lập theo phần khối lượng đã nghiệm thu, bàn giao, phù hợp thời điểm xác định nghĩa vụ lập hóa đơn đối với hoạt động xây dựng.
2.2 Hợp đồng thanh toán theo tiến độ kế hoạch
Doanh thu thường được xác định theo phương pháp tỷ lệ phần trăm hoàn thành, tức căn cứ vào tỷ lệ chi phí thực tế phát sinh so với tổng chi phí dự toán hoặc theo phương pháp đo lường tiến độ hợp lý khác. Cách này phù hợp khi có thể ước tính đáng tin cậy kết quả thực hiện hợp đồng.
Hóa đơn vẫn phải bám theo mốc nghiệm thu, bàn giao hoặc khối lượng hoàn thành theo quy định hóa đơn, không chờ đến khi kết thúc toàn bộ công trình nếu đã nghiệm thu từng phần.
Tìm hiểu thêm: Kiểm toán xây dựng là gì?
3. Những lưu ý để tránh bị phạt thuế
Để tránh bị phạt thuế trong hoạt động xây dựng, doanh nghiệp nên nắm chắc được các lưu ý như sau:
- Lập hóa đơn đúng thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình hoặc khối lượng hoàn thành; không chờ đến khi thu tiền nếu đã nghiệm thu.
- Ghi nhận doanh thu kế toán theo phần công việc đã hoàn thành, bám VAS 15 và hồ sơ xác nhận khối lượng; không lấy hóa đơn làm căn cứ duy nhất cho doanh thu.
- Lưu đủ bộ hồ sơ: Hợp đồng, phụ lục, biên bản nghiệm thu, bảng xác nhận khối lượng, bảng thanh toán theo tiến độ, chứng từ thu/chi và đối chiếu công nợ.
- Nếu hợp đồng thanh toán theo tiến độ, phải tách rõ tiến độ thanh toán và tiến độ hoàn thành để tránh xuất hóa đơn lệch kỳ hoặc ghi nhận doanh thu sai kỳ.
- Với công trình nhà tư nhân, cần xác định đúng bên có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo thỏa thuận hợp đồng và quy định liên quan để tránh nhầm trách nhiệm thuế.
- Sử dụng các loại phần mềm kế toán như Easybook để được hỗ trợ tự động hóa, giảm sai sót và tiết kiệm thời gian cho các nghiệp vụ kế toán, thuế, lương và báo cáo.
Quản lý doanh thu xây dựng với nhiều hạng mục thi công chồng chéo chưa bao giờ là điều dễ dàng đối với kế toán. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của các giải pháp công nghệ như phần mềm kế toán Easybook, những khó khăn về việc theo dõi tiến độ, tách bạch doanh thu và quản lý hồ sơ chứng từ sẽ được đơn giản hóa tối đa.
Đăng ký dùng thử ngay phần mềm kế toán xây dụng EasyBooks để quản lý sổ sách, hóa đơn và thuế dễ dàng, chính xác chỉ trong vài bước!
Trên đây, EasyBooks đã giúp bạn tìm hiểu “Quy định ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn xây dựng“. Hy vọng thông tin này hữu ích tới quý bạn đọc, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.
———————————
EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN
- EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
- Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
- Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
- Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
- EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
- Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.
Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán
Hotline mua hàng: 0869 425 631
Zalo mua hàng: Zalo Easybooks
Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks
Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS
Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh