Nghị định 252/2026/NĐ-CP – Hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế

Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, thay thế nhiều quy định cũ về quản lý thuế. Nghị định gồm 76 Điều, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các tổ chức liên quan. Bài viết dưới đây phần mềm kế toán EasyBooks sẽ tổng hợp những điểm mới quan trọng của Nghị định 252/2026/NĐ-CP để kế toán và doanh nghiệp dễ dàng cập nhật và áp dụng. 

1. Tổng quan về Nghị định 252/2026/NĐ-CP

Nghị định được xây dựng để cụ thể hóa hàng loạt nội dung được giao tại Luật Quản lý thuế mới, đồng thời bổ sung các biện pháp thi hành nhằm phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số, sự phát triển của thương mại điện tử và yêu cầu quản lý rủi ro hiện đại.

Tải ngay: Toàn văn Nghị định 252/2026/NĐ-CP

2. 7 điểm mới đáng chú ý tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP

2.1 Quy định về thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng TMĐT

Nghị định 252/2026/NĐ-CP dành riêng Chương III để quy định về việc khai, nộp thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) và nền tảng số.

Theo quy định, chủ quản nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán (tức nền tảng cho phép người mua đặt hàng và trực tiếp hoặc gián tiếp kiểm soát dòng tiền thanh toán giữa người mua và người bán) có trách nhiệm:

• Khấu trừ, kê khai và nộp thay số thuế phải nộp của nhà cung cấp nước ngoài không có tổ chức kinh doanh tại Việt Nam có phát sinh doanh thu từ Việt Nam.
• Khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động bán hàng trên nền tảng.
• Lưu giữ dữ liệu giao dịch, thông tin liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế của người bán; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của hồ sơ thuế đã kê khai, nộp thay.
• Hoàn trả số thuế đã khấu trừ tương ứng với các giao dịch bị hủy hoặc trả lại hàng.

Đối với các nền tảng chỉ cung cấp dịch vụ đăng tin, quảng cáo hoặc kết nối giao dịch mà không tham gia vào quá trình thanh toán, nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế không được áp dụng. Trong trường hợp này, người bán vẫn là đối tượng trực tiếp thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp thuế theo quy định.

Quy định trên làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong hoạt động thương mại điện tử, đồng thời tăng cường cơ sở pháp lý cho việc quản lý và thu thuế đối với các giao dịch phát sinh trên nền tảng số.

Xem thêm: Hướng dẫn kê khai cho hộ kinh doanh vừa bán truyền thống vừa bán sàn TMĐT

2.2 Chế độ ưu tiên cho người nộp thuế tuân thủ tốt

Nghị định 252/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về chế độ ưu tiên đối với người nộp thuế tuân thủ tốt pháp luật về thuế. Đây là điểm đáng chú ý vì cơ chế quản lý thuế không chỉ tập trung vào xử lý vi phạm mà còn khuyến khích người nộp thuế chủ động tuân thủ.

Theo quy định tại Điều 48, người nộp thuế đáp ứng điều kiện có thể được áp dụng các hình thức ưu tiên như:

• Ưu tiên về quy trình: tự động điền trước thông tin trong hồ sơ khai thuế từ dữ liệu đã có; áp dụng cơ chế chấp thuận tự động đối với nhiều thủ tục hành chính thuế.
• Ưu tiên về thời gian xử lý: rút ngắn thời hạn giải quyết hồ sơ hoàn thuế, miễn giảm thuế; áp dụng nguyên tắc “hoàn thuế trước, kiểm tra sau” trên cơ sở quản lý rủi ro.
• Ưu tiên về kiểm tra, giám sát: kiểm tra, giám sát từ xa qua dữ liệu điện tử; không đưa vào kế hoạch kiểm tra tại trụ sở nếu không có dấu hiệu rủi ro cao.
• Ưu tiên với giao dịch liên kết: được ưu tiên xử lý hồ sơ áp dụng Thỏa thuận xác định giá tính thuế trước (APA), thủ tục thỏa thuận song phương (MAP), cùng với cơ chế cảnh báo rủi ro sớm.
• Ưu tiên về hỗ trợ: hỗ trợ trực tuyến, tư vấn chính sách thuế ngay khi có yêu cầu, ưu tiên khen thưởng theo quy định.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong triết lý quản lý thuế: từ “quản lý theo mặc định nghi ngờ” sang quản lý theo mức độ rủi ro và mức độ tuân thủ, khuyến khích doanh nghiệp chủ động minh bạch dữ liệu để được hưởng ưu đãi về thủ tục.

2.3 Tạm hoãn xuất cảnh với người nợ thuế

Nghị định 252 quy định lại toàn bộ ngưỡng và trình tự áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nợ thuế, thay thế Nghị định 49/2025/NĐ-CP trước đây. Cụ thể:

Về quy trình, cơ quan thuế phải gửi thông báo trước 30 ngày qua tài khoản giao dịch thuế điện tử và công khai trên trang thông tin điện tử trước khi chính thức áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh (đối với nhóm có ngưỡng nợ). Việc gửi/hủy thông báo được thực hiện tự động qua kết nối dữ liệu thời gian thực giữa Hệ thống thông tin quản lý thuế và hệ thống của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.

Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ được hủy bỏ ngay khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ, đưa số nợ xuống dưới ngưỡng quy định, hoặc được xóa nợ theo quy định pháp luật.

2.4 Công khai thông tin người nộp thuế vi phạm

Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các trường hợp cơ quan thuế được công khai thông tin của người nộp thuế nhằm phục vụ công tác quản lý thuế và nâng cao tính minh bạch. Các trường hợp bao gồm: 

• Có hành vi trốn thuế hoặc không nộp thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đúng thời hạn theo quy định 
• Quá 90 ngày kể từ hạn nộp thuế hoặc hạn chấp hành quyết định hành chính về thuế mà không tự nguyện chấp hành.
• Có hành vi vi phạm ảnh hưởng đến quyền lợi của tổ chức, cá nhân khác; không hợp tác cung cấp thông tin, chống đối công chức thuế/hải quan thi hành công vụ.
• Không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, tạm ngừng kinh doanh, ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Nội dung công khai tối thiểu gồm: mã số thuế, tên người nộp thuế, địa chỉ, lý do công khai. Đáng chú ý, Nghị định quy định rõ nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân: đối với chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên, người đại diện pháp luật…, thông tin công khai chỉ gồm họ tên và 4 ký tự cuối của số định danh cá nhân (CCCD/hộ chiếu), các ký tự còn lại phải được che, mã hóa.

Hình thức công khai bắt buộc là đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan thuế các cấp; ngoài ra có thể áp dụng thêm các hình thức bổ sung như công khai trên phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở, họp báo… Thông tin công khai sẽ tự động chấm dứt hiển thị khi người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ thuế.

2.5 Quy định về hóa đơn khi doanh nghiệp bị cưỡng chế nợ thuế

Một trong những điểm mới thực tiễn nhất là quy định cho phép người nộp thuế đang bị cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn vẫn có thể tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh trong chừng mực nhất định.

Cụ thể, nếu người nộp thuế có văn bản đề nghị, cơ quan thuế sẽ xem xét cho phép sử dụng hóa đơn theo từng lần phát sinh, với điều kiện: người nộp thuế phải nộp ngay vào ngân sách nhà nước ít nhất 18% tổng giá trị thanh toán trên hóa đơn tương ứng với số tiền thuế nợ đang bị cưỡng chế, trước khi được cấp hóa đơn.

Trường hợp được chấp thuận sử dụng hóa đơn theo cơ chế này, cơ quan thuế đồng thời tạm dừng biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản/phong tỏa tài khoản tương ứng với giá trị hóa đơn đã sử dụng, trong thời gian 10 ngày làm việc kể từ ngày được chấp thuận.

Đây là cơ chế cân bằng giữa mục tiêu thu hồi nợ thuế và việc duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tránh tình trạng doanh nghiệp bị “đóng băng” hoàn toàn hoạt động chỉ vì khoản nợ thuế.

Xem thêm: Nghị định 254/2026/NĐ-CP, quy định mới về hóa đơn điện tử từ 01/7/2026

2.6 Mở rộng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế

Chương VI của Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và mở rộng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, gồm:

• Cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản.
• Cưỡng chế bằng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn.
• Cưỡng chế bằng biện pháp thu tiền, tài sản khác của người nộp thuế do tổ chức, cá nhân khác đang nắm giữ.
• Cưỡng chế bằng biện pháp kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên.
• Cưỡng chế bằng biện pháp nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản.
• Cưỡng chế bằng biện pháp thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy phép thành lập và hoạt động, giấy phép hành nghề…

Trong đó, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy phép kinh doanh là biện pháp cưỡng chế áp dụng đối với các trường hợp đủ điều kiện theo quy định sau khi các biện pháp cưỡng chế khác không mang lại hiệu quả.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định một số trường hợp chưa hoặc không áp dụng biện pháp cưỡng chế, như khoản nợ thuế đang được khoanh hoặc khoản nợ có giá trị nhỏ theo ngưỡng quy định. Điều này giúp việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

2.7 Xử lý khi hệ thống thuế điện tử gặp sự cố

Trong bối cảnh phần lớn thủ tục thuế đã chuyển sang phương thức điện tử, Nghị định 252/2026/NĐ-CP bổ sung quy định xử lý khi Hệ thống thông tin quản lý thuế gặp sự cố kỹ thuật khiến người nộp thuế không thể thực hiện nghĩa vụ đúng hạn:

• Cơ quan quản lý thuế có trách nhiệm xác nhận sự cố và công khai ngay trên hệ thống/trang thông tin điện tử, nêu rõ thời điểm xảy ra và thời điểm hệ thống hoạt động trở lại.
• Người nộp thuế được lựa chọn nộp hồ sơ bằng phương thức điện tử sau khi hệ thống được khôi phục, hoặc nộp trực tiếp/qua đường bưu chính trong lúc chờ khắc phục — không bị coi là chậm nộp do lỗi hệ thống.
• Nếu hệ thống của ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán hoặc cơ quan nhà nước liên quan gặp sự cố, đơn vị chủ quản phải công khai thông tin sự cố và gửi thông báo cho cơ quan thuế ngay trong ngày làm việc để phối hợp xử lý.
• Trường hợp hệ thống tự động ban hành thông báo, quyết định sai do lỗi kỹ thuật/lỗi dữ liệu, cơ quan thuế có trách nhiệm thu hồi, hủy bỏ hoặc điều chỉnh, khắc phục hậu quả. Ngược lại, nếu người nộp thuế lợi dụng sự cố để trục lợi thì phải bồi thường và chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật.

Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người nộp thuế trong các tình huống bất khả kháng về công nghệ — một vấn đề thực tế đã từng gây tranh cãi khi hệ thống thuế/hóa đơn điện tử quá tải vào các kỳ cao điểm.

Xem thêm: Hướng Dẫn Đăng Ký Thuế Điện Tử Lần Đầu Cho Doanh Nghiệp

3. Danh sách văn bản bị thay thế/hết hiệu lực bởi Nghị định 252/2026/NĐ-CP

Lưu ý: Nghị định số 125/2020/NĐ-CP (quy định về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn, đã được sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP) không bị thay thế mà tiếp tục có hiệu lực song song kể từ 1/7/2026 cho đến khi có văn bản thay thế riêng.

4. Hiệu lực thi hành và các mốc chuyển tiếp cần lưu ý

Nghị định 252/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Một số nội dung chuyển tiếp doanh nghiệp và kế toán cần lưu ý gồm:

• Hiệu lực chung: Nghị định chính thức có hiệu lực từ 01/7/2026.
• Quy định về phân bổ thuế GTGT: Một số quy định về phân bổ số thuế GTGT phải nộp chỉ áp dụng đến hết 31/12/2026, sau đó sẽ thực hiện theo hướng dẫn mới.
• Xử lý nợ thuế đã được xóa: Cơ quan thuế sẽ xem xét phục hồi các khoản nợ thuế đã được xóa trước ngày Nghị định có hiệu lực nếu thuộc trường hợp phải hoàn trả theo quy định.
• Nguyên tắc áp dụng văn bản: Trường hợp các văn bản được dẫn chiếu trong Nghị định được sửa đổi hoặc thay thế thì thực hiện theo quy định mới nhất.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và kế toán nên rà soát quy trình kê khai thuế, các khoản nợ thuế và các quy định liên quan để bảo đảm thực hiện đúng khi Nghị định có hiệu lực.

Tìm hiểu ngay: Tổng hợp điểm mới về chính sách thuế có hiệu lực từ 01/7/2026

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nghị định 252/2026/NĐ-CP có hiệu lực khi nào? 

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Riêng quy định về phân bổ thuế GTGT tại một số điểm của khoản 2 Điều 15 áp dụng đến hết 31/12/2026.

Hộ kinh doanh bán hàng online có phải tự nộp thuế không hay sàn TMĐT nộp thay? 

• Nếu bán hàng trên sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán, sàn sẽ khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định.
• Nếu nền tảng chỉ hỗ trợ đăng tin, quảng cáo hoặc kết nối giao dịch mà không tham gia thanh toán, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vẫn tự kê khai, nộp thuế theo quy định.

Nợ thuế bao nhiêu thì bị tạm hoãn xuất cảnh? 

Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh bị áp dụng nếu nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp từ 120 ngày trở lên. Đối với chủ sở hữu hưởng lợi, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp/HTX/liên hiệp HTX, ngưỡng áp dụng là từ 500 triệu đồng trở lên, cũng với điều kiện quá hạn từ 120 ngày trở lên. Một số trường hợp khác (không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cá nhân nước ngoài, cá nhân xuất cảnh định cư) không yêu cầu ngưỡng nợ tối thiểu.

6. EasyBooks sẵn sàng đáp ứng nghị định chính sách thuế mới

Nghị định 252/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định mới về quản lý thuế, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Việc sử dụng một phần mềm kế toán được cập nhật kịp thời sẽ giúp người nộp thuế thực hiện đúng quy định, hạn chế sai sót trong quá trình kê khai và quản lý thuế.

EasyBooks liên tục cập nhật các quy định mới của pháp luật về thuế và kế toán, đồng thời hỗ trợ người dùng:

• Cập nhật kịp thời các chính sách, biểu mẫu và quy định thuế mới nhất.
• Tự động hạch toán, lập sổ sách và báo cáo thuế, giúp giảm thời gian xử lý nghiệp vụ.
• Theo dõi công nợ, các khoản thuế phải nộp và tình trạng thực hiện nghĩa vụ thuế, hỗ trợ quản lý tài chính hiệu quả.
• Kết nối với hóa đơn điện tử EasyInvoice, đồng bộ dữ liệu hóa đơn, chứng từ và đối chiếu nhanh khi cần.
• Lưu trữ dữ liệu tập trung, tra cứu chứng từ và báo cáo dễ dàng, đáp ứng nhu cầu quản lý cũng như làm việc với cơ quan thuế.

Với khả năng cập nhật chính sách thường xuyên và tự động hóa nhiều nghiệp vụ kế toán, EasyBooks giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tuân thủ các quy định mới, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: