Doanh thu bán hàng là gì? Nắm bắt công thức tính doanh thu chi tiết

Doanh thu bán hàng là chỉ số tài chính phản ánh trực tiếp tình hình và quy mô phát triển của mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, không ít kế toán viên và chủ doanh nghiệp vẫn gặp lúng túng trong việc xác định thời điểm ghi nhận, công thức tính toán cũng như cách hạch toán chuẩn chỉnh. Bạn có thể tham khảo chi tiết hơn điều này thông qua bài viết tạ phần mềm kế toán EasyBooks bên dưới đây. 

1. Doanh thu bán hàng là gì?

Doanh thu bán hàng là tổng giá trị lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán. Doanh thu này được phát sinh từ hoạt động bán hàng hóa, thành phẩm hoặc cung cấp dịch vụ cho khách hàng, sau khi trừ các khoản giảm trừ như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại. 

2. Doanh thu bán hàng gồm những khoản nào?

Cụ thể, doanh thu bán hàng thường bao gồm các khoản thu sau:

• Thu từ bán hàng hóa: giá trị hàng hóa, thành phẩm bán ra cho khách hàng.
• Thu từ cung cấp dịch vụ: giá trị dịch vụ đã cung cấp (tư vấn, vận tải, logistics, bảo trì…).
• Các khoản thu khác gắn với hoạt động bán hàng (nếu có) như phí vận chuyển, phí lắp đặt, phí bảo hành… khi các khoản này là một phần của hợp đồng bán hàng và được ghi nhận theo chuẩn mực doanh thu.

Xem thêm: Các khoản giảm trừ doanh thu

3. Công thức tính doanh thu bán hàng

Công thức cơ bản của doanh thu bán hàng (giá chưa thuế):

Doanh thu = Số lượng hàng/dịch vụ bán ra x Giá bán (chưa thuế GTGT)

Trong thực tế, để xác định doanh thu thuần (doanh thu sau giảm trừ), kế toán còn phải trừ các khoản: 

Doanh thu thuần = Doanh thu gộp – Chiết khấu thương mại – Giảm giá hàng bán – Hàng bán bị trả lại. 

Ví dụ: Doanh nghiệp bán 1.000 sản phẩm, giá bán 500.000đ/sp (chưa thuế), không có giảm trừ thì doanh thu bán hàng sẽ là: 1.000 × 500.000 = 500.000.000đ. 

4. Khi nào được ghi nhận doanh thu bán hàng?

4.1 Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng

Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) và Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn cả 5 điều kiện sau:

• Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm/hàng hóa cho người mua.
• Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa đó.
• Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
• Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng (khả năng thu tiền cao).
• Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng một cách đáng tin cậy.

4.2 Thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng

Thời điểm ghi nhận doanh thu phụ thuộc vào phương thức bán hàng và điều kiện giao hàng:

• Bán hàng trực tiếp: thời điểm khách nhận hàng và thanh toán (hoặc chấp nhận thanh toán).
• Bán hàng theo hợp đồng dài hạn: ghi nhận theo tiến độ thực hiện hoặc theo nghiệm thu từng giai đoạn.
• Bán hàng xuất khẩu: tùy điều kiện Incoterms (FOB, CIF, EXW…), thời điểm chuyển giao rủi ro và lợi ích.
• Bán hàng trả chậm, trả góp: ghi nhận doanh thu tại thời điểm giao hàng (nếu thỏa mãn 5 điều kiện), phần lãi trả chậm ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài chính.

Xem thêm: Doanh thu là gì? Công thức tính doanh thu và phân biệt doanh thu với lợi nhuận

5. Hạch toán doanh thu bán hàng

Việc hạch toán doanh thu bán hàng được dựa vào các tài khoản và một số bút toán sau: 

5.1 Doanh thu bán hàng được hạch toán thông qua tài khoản kế toán nào?

Doanh thu bán hàng được hạch toán chủ yếu qua các tài khoản sau:

• TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.
• TK 512 – Doanh thu bán hàng nội bộ.
• TK 521 – Chiết khấu thương mại.
• TK 531 – Hàng bán bị trả lại.
• TK 532 – Giảm giá hàng bán.
• TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (nếu có).

5.2 Một số bút toán hạch toán phổ biến

(1) Ghi nhận doanh thu bán hàng (phương pháp khấu trừ thuế) 

• Nợ TK 111, 112, 131 (tổng giá thanh toán)
• Có TK 511 (doanh thu chưa thuế)
• Có TK 3331 (thuế GTGT đầu ra)

(2) Ghi nhận chiết khấu thương mại 

• Nợ TK 521
• Có TK 111, 112, 131

(3) Ghi nhận hàng bán bị trả lại 

• Nợ TK 531
• Có TK 111, 112, 131

(4) Kết chuyển doanh thu cuối kỳ 

• Nợ TK 511, 512
• Có TK 911 (xác định kết quả kinh doanh)

(5) Kết chuyển các khoản giảm trừ doanh thu 

• Nợ TK 911
• Có TK 521, 531, 532

6. Những sai sót thường gặp khi xác định doanh thu bán hàng

Dưới đây là các lỗi kế toán thường mắc phải khi xác định và ghi nhận doanh thu:

• Ghi nhận doanh thu quá sớm: khi chưa giao hàng, chưa chuyển giao rủi ro/lợi ích, hoặc chưa nghiệm thu.
• Ghi nhận doanh thu quá muộn: đã giao hàng, đã xuất hóa đơn nhưng chưa ghi sổ.
• Không tách biệt thuế gián thu: ghi nhận doanh thu bao gồm cả VAT, dẫn đến sai báo cáo tài chính.
• Không ghi giảm doanh thu đối với chiết khấu, giảm giá, hàng trả lại.
• Sai thời điểm xuất hóa đơn so với thời điểm ghi nhận doanh thu.
• Không đối chiếu giữa sổ kế toán, hóa đơn điện tử, phiếu xuất kho và hợp đồng.
• Ghi nhận doanh thu khi chưa chắc chắn thu được tiền (khách nợ khó đòi, chưa nghiệm thu…).
• Sai giá trị doanh thu do ghi sai đơn giá, số lượng hoặc không cập nhật điều chỉnh giá sau giao hàng.

Xem ngay: Doanh thu thuần là gì? Phương pháp tăng doanh thu hiệu quả

7. Làm thế nào để quản lý doanh thu bán hàng hiệu quả? 

Để quản lý doanh thu bán hàng hiệu quả, doanh nghiệp cần:

• Xây dựng quy trình bán hàng – giao hàng – xuất hóa đơn – ghi nhận doanh thu rõ ràng, thống nhất giữa bộ phận kinh doanh, kho và kế toán.
• Sử dụng phần mềm kế toán – bán hàng tích hợp để tự động hóa việc ghi nhận doanh thu, xuất hóa đơn điện tử, đối chiếu công nợ và báo cáo theo thời gian thực.
• Đào tạo nhân sự về chuẩn mực kế toán (VAS 14), quy định thuế (Thông tư 99), và quy trình nội bộ.
• Thực hiện đối chiếu định kỳ giữa sổ kế toán, hóa đơn điện tử, phiếu xuất kho và hợp đồng.
• Lập báo cáo doanh thu theo ngày/tuần/tháng, theo sản phẩm, khách hàng, kênh bán để phân tích và ra quyết định kinh doanh.

Hiểu rõ doanh thu bán hàng là gì không chỉ giúp doanh nghiệp đảm bảo việc tuân thủ pháp lý, mà còn là nền tảng để tối ưu hóa dòng tiền và gia tăng lợi nhuận. Việc chủ động rà soát quy trình và đầu tư vào giải pháp quản lý công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp vận hành minh bạch, hạn chế rủi ro về thuế và bứt phá bền vững. Hy vọng bài viết này EasyBooks

Hy vọng bài viết của EasyBooks đã giúp bạn hiểu rõ doanh thu bán hàng là gì, cách ghi nhận và hạch toán theo quy định hiện hành. Đừng quên lựa chọn phần mềm kế toán EasyBooks để tự động hóa quy trình quản lý doanh thu, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả vận hành doanh nghiệp.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: