Các khoản giảm trừ doanh thu
Với chế độ doanh nghiệp hiện hành, các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm 3 nhóm chính: Chiết khấu thương mại, Giảm giá hàng bán và Hàng bán bị trả lại. Bộ phận kế toán cần nắm vững bản chất, điều kiện ghi nhận cũng như phương pháp hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu. Bài viết có tại phần mềm kế toán EasyBooks sẽ giúp bạn nắm rõ hơn các kiến thức về những khoản giảm trừ này.

Mục lục
- 1. Các khoản giảm trừ doanh thu là gì?
- 2. Các khoản giảm trừ doanh thu gồm những gì?
- 3. Điều kiện ghi nhận các khoản giảm trừ doanh thu
- 4. Cách hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu theo thông tư 99
- 5. Cách hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu theo thông tư 133
- 6. Cách quản lý các khoản giảm trừ doanh thu hiệu quả
1. Các khoản giảm trừ doanh thu là gì?
Các khoản giảm trừ doanh thu là những khoản được ghi giảm trực tiếp vào tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đã phát sinh trong kỳ kế toán, nhằm xác định doanh thu thuần – số tiền doanh nghiệp thực sự thu được từ hoạt động kinh doanh. Các khoản này không phải là chi phí, mà là điều chỉnh làm giảm lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thực nhận so với doanh thu gộp ban đầu ghi nhận trên hợp đồng hoặc hóa đơn.
2. Các khoản giảm trừ doanh thu gồm những gì?
Theo chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành (áp dụng cho cả Thông tư 99 và Thông tư 133), các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm 03 nhóm chính:
- Chiết khấu thương mại: Khoản doanh nghiệp giảm giá niêm yết cho khách hàng mua số lượng lớn hoặc theo thỏa thuận trong hợp đồng.
- Giảm giá hàng bán: Khoản giảm trừ do hàng hóa kém chất lượng, sai quy cách, hoặc giao hàng không đúng thời hạn đã thỏa thuận.
- Hàng bán bị trả lại: Giá trị hàng hóa đã bán nhưng bị khách hàng trả lại do vi phạm hợp đồng (lỗi, hỏng, không đúng cam kết).
Xem thêm: Quy định ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn xây dựng theo VAS
3. Điều kiện ghi nhận các khoản giảm trừ doanh thu
Để ghi nhận các khoản giảm trừ doanh thu, doanh nghiệp cần đảm bảo các điều kiện sau:
- Phát sinh sau khi đã ghi nhận doanh thu: Các khoản giảm trừ này chỉ được ghi nhận khi doanh thu đã được xác nhận (đã xuất hóa đơn, giao hàng).
- Có chứng từ hợp lệ: Phải có các chứng từ như hợp đồng, biên bản điều chỉnh, biên bản trả hàng, hoặc công văn thỏa thuận giữa hai bên.
- Đảm bảo tính thực tế: Khoản giảm trừ phải phản ánh đúng bản chất giao dịch kinh tế, không nhằm mục đích trốn thuế hoặc điều chỉnh lợi nhuận sai lệch.
- Ghi nhận đúng kỳ kế toán: Khoản giảm trừ phải được ghi nhận trong kỳ phát sinh, không được ghi nhận sang kỳ khác.

4. Cách hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu theo thông tư 99
Thông tư 99/2024/TT-BTC (áp dụng từ 01/01/2025) quy định hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu qua Tài khoản 521, với các nội dung chi tiết như sau:
Nguyên tắc hạch toán
- Tài khoản 521 chỉ phản ánh các khoản giảm trừ phát sinh sau khi đã ghi nhận doanh thu.
- Không ghi nhận vào TK 521 các khoản giảm trừ đã được ghi giảm ngay khi phát hành hóa đơn (trường hợp này ghi giảm trực tiếp vào TK 511).
Định khoản chi tiết
| Khoản mục | Nợ | Có | Diễn giải |
| Chiết khấu thương mại | TK 5211 | TK 111, 112, 131 | Ghi nhận khoản chiết khấu cho khách hàng |
| Giảm giá hàng bán | TK 5212 | TK 111, 112, 131 | Ghi nhận khoản giảm giá do hàng kém chất lượng |
| Hàng bán bị trả lại | TK 5213 | TK 111, 112, 131 | Ghi nhận giá trị hàng bị trả lại |
| Kết chuyển cuối kỳ | TK 511 | TK 521 | Kết chuyển toàn bộ khoản giảm trừ sang TK 511 |
Xem ngay: Doanh thu, chi phí kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
5. Cách hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu theo thông tư 133
Thông tư 133/2016/TT-BTC (dành cho DNNVV) cũng sử dụng Tài khoản 521 để hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu, với nguyên tắc tương tự Thông tư 99 nhưng đơn giản hơn về trình bày báo cáo.
Định khoản chi tiết
| Khoản mục | Nợ | Có | Diễn giải |
| Chiết khấu thương mại | TK 5211 | TK 111, 112, 131 | Ghi nhận khoản chiết khấu |
| Giảm giá hàng bán | TK 5212 | TK 111, 112, 131 | Ghi nhận khoản giảm giá |
| Hàng bán bị trả lại | TK 5213 | TK 111, 112, 131 | Ghi nhận hàng trả lại |
| Kết chuyển cuối kỳ | TK 511 | TK 521 | Kết chuyển sang TK 511 |
Với Thông tư 133, doanh nghiệp cần theo dõi chi tiết từng khoản giảm trừ theo từng khách hàng và từng hợp đồng để đảm bảo minh bạch khi quyết toán thuế.
6. Cách quản lý các khoản giảm trừ doanh thu hiệu quả
Để quản lý hiệu quả các khoản giảm trừ doanh thu, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:
- Xây dựng quy chế quản lý: Soạn thảo quy chế rõ ràng về chính sách chiết khấu, giảm giá và xử lý hàng trả lại, đảm bảo phù hợp với quy định của Thông tư 99.
- Theo dõi chi tiết: Sử dụng phần mềm kế toán (như EasyBooks, EasyInvoice) để theo dõi chi tiết từng khoản giảm trừ theo khách hàng, hợp đồng và kỳ kế toán.
- Kiểm soát tỷ lệ giảm trừ: Theo dõi tỷ lệ các khoản giảm trừ trên tổng doanh thu như một KPI để đánh giá hiệu quả chính sách bán hàng.
- Đảm bảo chứng từ hợp lệ: Lưu trữ đầy đủ biên bản, công văn, hợp đồng điều chỉnh để phục vụ khi có thanh tra thuế.
- Cập nhật thường xuyên: Thường xuyên cập nhật các quy định mới về thuế và kế toán để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.
Nắm vững quy định về các khoản giảm trừ doanh thu giúp doanh nghiệp phản ánh đúng tình hình tài chính thực tế. Việc thiết lập quy trình quản lý chặt chẽ và chuẩn hóa hệ thống chứng từ ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu doanh thu thuần và luôn chủ động, tự tin trong mọi kỳ quyết toán thuế.
———————————
EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN
- EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
- Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
- Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
- Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
- EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
- Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.
Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán
Hotline mua hàng: 0869 425 631
Zalo mua hàng: Zalo Easybooks
Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks
Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS
Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh