Doanh thu là gì? Công thức tính doanh thu và phân biệt doanh thu với lợi nhuận

Doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế thu được từ hoạt động sản xuất kinh doanh, trong khi doanh thu thuần mới là con số thực tế còn lại sau khi đã loại trừ các khoản cần thiết. Việc áp dụng đúng quy chuẩn kế toán mới cùng các chiến lược bán hàng đa kênh giúp doanh nghiệp của bạn gia tăng doanh số vượt bậc. Bạn có thể tham khảo thông tin chi tiết hơn tại bài viết tại phần mềm kế toán EasyBooks bên dưới đây. 

1. Tổng quan về doanh thu

Những thông tin bên dưới đây sẽ giúp các kế toán viên có cái nhìn tổng quan hơn về doanh thu: 

1.1 Doanh thu là gì?

Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu (trừ các khoản vốn góp của chủ sở hữu).

Trong thực tế, doanh thu thường được hiểu là toàn bộ số tiền doanh nghiệp sẽ thu được từ việc tiêu thụ sản phẩm, cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính và các hoạt động khác.

1.2 Điều kiện ghi nhận doanh thu

Theo nguyên tắc kế toán doanh thu quy định tại Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng cho kỳ kế toán năm 2026), doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau:

• Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa cho người mua.
• Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa đó.
• Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
• Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.
• Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

1.3 Thời điểm ghi nhận doanh thu

Thời điểm ghi nhận doanh thu tính thuế TNDN được quy định chi tiết tại Điều 5 Thông tư 20/2026/TT-BTC (có hiệu lực từ 12/3/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025):

• Bán hàng hóa trong nước: Thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hóa cho người mua.
• Cung ứng dịch vụ: Thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ (hoặc hoàn thành từng phần).
• Xuất khẩu hàng hóa: Thời điểm chuyển giao quyền sở hữu theo hợp đồng; nếu không xác định được thì căn cứ thời điểm cơ quan hải quan xác nhận hoàn tất thủ tục xuất khẩu.
• Vận tải hàng không: Thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ vận chuyển.
• Xây dựng, lắp đặt (bao gồm đóng tàu): Thời điểm nghiệm thu công trình/hạng mục/khối lượng, không phân biệt đã thu tiền hay chưa.
• Cung cấp điện, nước: Ngày xác nhận chỉ số công tơ điện, nước ghi trên hóa đơn.
• Chuyển nhượng vốn: Thời điểm hợp đồng chuyển nhượng vốn có hiệu lực.
• Chuyển nhượng chứng khoán: Thời điểm chuyển nhượng (khớp lệnh hoặc hoàn tất thủ tục).

1.4 Các khoản không bao gồm trong doanh thu

Các khoản sau không được coi là doanh thu của doanh nghiệp:

• Thuế gián thu phải nộp (GTGT, thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt…).
• Các khoản thu hộ bên thứ ba (tiền thu hộ đại lý, phí thu thêm mà doanh nghiệp không được hưởng).
• Các khoản từ khách hàng để thanh toán cho bên thứ ba (ủng hộ, thanh toán hộ…).
• Doanh thu nội bộ (khi lập báo cáo tài chính hợp phải loại trừ).

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu

Các yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu bao gồm:

• Khối lượng hàng bán, dịch vụ cung cấp: Số lượng sản phẩm, dịch vụ tiêu thụ.
• Giá bán: Đơn giá bán hàng, cung cấp dịch vụ.
• Chính sách giá, khuyến mại, giảm giá: Các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).
• Thời điểm ghi nhận: Theo quy định thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc hoàn thành dịch vụ, có thể ảnh hưởng đến doanh thu trong kỳ.

Xem chi tiết: Các khoản giảm trừ doanh thu

2. Phân loại doanh thu

Tùy theo nguồn gốc phát sinh, doanh thu của doanh nghiệp được chia thành các nhóm khác nhau. Việc phân loại doanh thu giúp doanh nghiệp ghi nhận đúng bản chất của từng khoản thu, đồng thời thuận tiện trong hạch toán, lập báo cáo tài chính và phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh. Cụ thể gồm: 

• Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511): Là khoản doanh thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp, bao gồm bán hàng hóa, thành phẩm, cung cấp dịch vụ và các hoạt động tạo doanh thu chính.
• Doanh thu hoạt động tài chính (TK 515): Là các khoản thu từ hoạt động đầu tư và tài chính như lãi tiền gửi, lãi cho vay, cổ tức, lợi nhuận được chia, lãi chênh lệch tỷ giá và các khoản thu nhập tài chính khác.
• Doanh thu khác (TK 518): Là các khoản thu phát sinh từ những hoạt động không thuộc hoạt động sản xuất, kinh doanh chính hoặc hoạt động tài chính của doanh nghiệp, chẳng hạn như thu từ thanh lý, nhượng bán tài sản hoặc các khoản thu nhập khác theo quy định.

3. Công thức tính doanh thu

Về cơ bản, doanh thu được xác định dựa trên đơn giá bán và khối lượng hàng hóa hoặc dịch vụ đã tiêu thụ. Tùy theo loại hình kinh doanh, công thức tính có thể được áp dụng như sau:

Đối với hoạt động bán hàng hóa, sản phẩm:

Doanh thu = Đơn giá bán × Số lượng sản phẩm bán ra

Đối với hoạt động cung cấp dịch vụ:

Doanh thu = Giá dịch vụ × Số lượng khách hàng (hoặc số lần cung cấp dịch vụ)

Các công thức trên giúp doanh nghiệp ước tính doanh thu phát sinh trong kỳ. Tuy nhiên, trên thực tế, doanh thu kế toán không được ghi nhận chỉ dựa trên phép tính, mà còn phải đáp ứng các điều kiện ghi nhận doanh thu theo quy định của chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành.

Ví dụ 1: Doanh thu bán hàng

Doanh nghiệp A bán 320 máy in hóa đơn với đơn giá 2.150.000 đồng/sản phẩm (chưa bao gồm thuế GTGT).

Doanh thu bán hàng được xác định như sau: 320 × 2.150.000 = 688.000.000 đồng

Ví dụ 2: Doanh thu cung cấp dịch vụ

Doanh nghiệp B cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán cho 45 doanh nghiệp với mức phí 4.800.000 đồng/doanh nghiệp/tháng.

Doanh thu dịch vụ trong tháng được xác định là: 45 × 4.800.000 = 216.000.000 đồng

Lưu ý: Doanh thu chỉ được ghi nhận khi doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ và đáp ứng đầy đủ các điều kiện ghi nhận doanh thu theo quy định của chế độ kế toán hiện hành.

4. Doanh thu và lợi nhuận khác nhau như thế nào?

Dưới đây là những điểm khác nhau giữa doanh thu và lợi nhuận mà bạn có thể tham khảo: 

Xem chi tiết: Doanh Thu Và Lợi Nhuận Khác Nhau Như Thế Nào Trong Kế Toán Doanh Nghiệp

5. Cách tăng doanh thu cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp có thể tham khảo một số cách tăng doanh thu như sau: 

• Mở rộng thị trường, kênh bán hàng: Tăng cường bán qua Shopee, TikTok Shop, website…
• Đa dạng hóa sản phẩm/dịch vụ: Phát triển sản phẩm mới, gói dịch vụ đi kèm.
• Tối ưu giá bán, chính sách khuyến mại: Áp dụng giá linh hoạt, chương trình khuyến mãi hấp dẫn.
• Tăng cường marketing, xây dựng thương hiệu: Sử dụng KOL/KOC, quảng cáo digital…

6. Câu hỏi thường gặp về doanh thu

Dưới đây là những câu hỏi được nhiều kế toán viên đưa ra khi nhắc đến doanh thu: 

– Doanh thu có phải là lợi nhuận không?

Không. Doanh thu là tổng giá trị bán hàng, cung cấp dịch vụ; lợi nhuận là phần còn lại sau khi trừ chi phí và thuế khỏi doanh thu thuần. 

– Doanh thu có bao gồm VAT không?

Không. Doanh thu trên báo cáo tài chính và báo cáo kết quả kinh doanh không bao gồm thuế GTGT (thuế gián thu). 

– Doanh thu thuần là gì?

Doanh thu thuần là doanh thu sau khi đã trừ các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế gián thu). 

Xem chi tiết: Doanh thu thuần là gì? Phương pháp tăng doanh thu hiệu quả

– Doanh thu chưa thực hiện là gì?

Doanh thu chưa thực hiện là khoản doanh thu đã thu tiền hoặc đã ghi nhận nhưng doanh nghiệp vẫn còn nghĩa vụ phải thực hiện trong tương lai (ví dụ: thu tiền trước khi cung cấp dịch vụ, doanh thu từ hợp đồng dài hạn chưa hoàn thành). 

Trên đây, EasyBooks đã chia sẻ những kiến thức cần biết về doanh thu, công thức tính và cách phân biệt doanh thu với lợi nhuận. Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn quản lý, ghi nhận doanh thu chính xác và tối ưu hiệu quả công tác kế toán trong doanh nghiệp.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: