Tin tức

Hướng dẫn khai thuế GTGT đối với hoạt động đại lý từ 01/07/2026

21 Tháng 8, 2026

Thông tư 89/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, mang đến nhiều thay đổi quan trọng về cách khai thuế GTGT đối với hoạt động đại lý. Doanh nghiệp cần phải xác định phương pháp tính thuế, xác định kỳ khai và lập tờ khai theo đúng quy định. Để nắm bắt rõ hơn về điều này, các kế toán viên có thể tham khảo bài viết tại phần mềm kế toán EasyBooks bên dưới đây.

huong-dan-khai-thue-gtgt-doi-voi-hoat-dong-dai-ly

Mục lục

1. Quy định về khai thuế GTGT đối với hoạt động đại lý từ 01/07/2026
2. Giá tính thuế GTGT đối với hoạt động đại lý được xác định thế nào?
- Đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng
- Đại lý không bán đúng giá
3. Cách khai thuế GTGT đối với hoạt động đại lý từ 01/07/2026
4. Hoạt động đại lý có được khấu trừ thuế GTGT đầu vào không?
5. Những sai sót thường gặp khi khai thuế GTGT hoạt động đại lý

1. Quy định về khai thuế GTGT đối với hoạt động đại lý từ 01/07/2026

Theo Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC, hoạt động đại lý được chia thành hai trường hợp chính:

Bán, mua đúng giá hưởng hoa hồng: Không khai thuế GTGT trên giá trị hàng hóa, dịch vụ bán hoặc mua đại lý. Chỉ khai thuế GTGT trên doanh thu hoa hồng đại lý.
Đại lý theo hình thức khác: Phải khai thuế GTGT trên toàn bộ hàng hóa, dịch vụ bán đại lý (hoặc hàng hóa thu mua đại lý) và đồng thời khai trên khoản thù lao đại lý được hưởng.

Quy định này áp dụng cho cả đại lý bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và đại lý thu mua hàng hóa, với điều kiện hoạt động đúng bản chất “bán, mua đúng giá hưởng hoa hồng”.

2. Giá tính thuế GTGT đối với hoạt động đại lý được xác định thế nào?

Các hoạt động đại lý được xác định thuế GTGT như sau:

Đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng

Giá tính thuế GTGT của bên đại lý chỉ là doanh thu hoa hồng hoặc thù lao đại lý được hưởng, không phải toàn bộ giá trị hàng hóa, dịch vụ bán cho khách hàng.Ví dụ:

Giá hàng hóa bán đúng giá cho khách: 100 triệu đồng.
Hoa hồng đại lý: 5 triệu đồng (chưa có thuế GTGT).
Bên đại lý kê khai doanh thu tính thuế GTGT: 5 triệu đồng.
Thuế GTGT đầu ra = 5 triệu đồng x thuế suất áp dụng cho dịch vụ đại lý.

Bên giao đại lý chịu trách nhiệm kê khai thuế đối với hàng hóa, dịch vụ của mình theo quy định thông thường.

Đại lý không bán đúng giá

Nếu đại lý mua đi bán lại, tự quyết định giá bán, hưởng chênh lệch giá hoặc thuộc hình thức đại lý khác, thì phải khai thuế trên:

Giá trị hàng hóa, dịch vụ bán ra;
Hàng hóa thu mua đại lý (nếu thuộc trường hợp phải khai);
Khoản thù lao hoặc phí đại lý được hưởng.

Doanh nghiệp không nên áp dụng cơ chế chỉ khai hoa hồng nếu hợp đồng và thực tế kinh doanh không thể hiện rõ việc bán đúng giá hưởng hoa hồng. Điều 19 Thông tư 89 phân biệt rất rõ hai trường hợp này.

gia-tính-thue-gtgt-doi-voi-hoat-dong-dai-ly

Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán thuế GTGT

3. Cách khai thuế GTGT đối với hoạt động đại lý từ 01/07/2026

Từ ngày 1/7/2026, doanh nghiệp kê khai thuế GTGT đối với các hoạt động đại lý dựa theo 3 bước như sau:

Bước 1: Xác định phương pháp tính thuế

Doanh nghiệp cần xác định phương pháp tính thuế sẽ dùng:

Phương pháp khấu trừ: Thường sử dụng tờ khai mẫu 01/GTGT.
Phương pháp trực tiếp: Sử dụng hồ sơ tương ứng với phương pháp trực tiếp.

Nếu doanh nghiệp có nhiều hoạt động, nguyên tắc là khai chung trên một hồ sơ GTGT, trừ các trường hợp phải khai riêng theo quy định.

Bước 2: Xác định kỳ khai

Theo Điều 19 Thông tư 89:

Nguyên tắc là khai thuế GTGT theo tháng.
Doanh nghiệp có doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống có thể lựa chọn khai theo quý.
Doanh nghiệp mới hoạt động có thể lựa chọn khai theo quý trong giai đoạn đầu, sau đó xác định lại kỳ khai theo doanh thu đủ điều kiện.

Việc lựa chọn chuyển từ khai tháng sang khai quý phải thực hiện theo mẫu 01/ĐK-TĐKTT, chậm nhất ngày 31/01 của năm bắt đầu khai theo quý.

Bước 3: Lập tờ khai

Đối với đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng:

Không đưa doanh thu hàng hóa bán đại lý vào doanh thu bán ra của đại lý để tính thuế GTGT.
Kê khai doanh thu hoa hồng hoặc thù lao đại lý được hưởng.
Kê khai thuế GTGT đầu ra tương ứng với hoa hồng.
Kê khai thuế GTGT đầu vào đủ điều kiện khấu trừ.
Xác định số thuế phải nộp theo công thức: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra trên hoa hồng – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

Đối với đại lý không bán đúng giá, doanh nghiệp phải kê khai cả doanh thu hàng hóa, dịch vụ bán đại lý và khoản thù lao đại lý.

Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán điều chỉnh giảm thuế GTGT được khấu trừ

4. Hoạt động đại lý có được khấu trừ thuế GTGT đầu vào không?

Có, nếu đại lý áp dụng phương pháp khấu trừ và đáp ứng đầy đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.Việc chỉ khai thuế trên hoa hồng không làm mất quyền khấu trừ thuế đầu vào. Đại lý vẫn được khấu trừ thuế đầu vào của các hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động chịu thuế như:

Thuê văn phòng, kho bãi;
Điện, nước, viễn thông;
Phần mềm, quảng cáo, vận chuyển;
Công cụ, thiết bị phục vụ bán hàng;
Các dịch vụ khác có hóa đơn, chứng từ hợp lệ.

Điều kiện khấu trừ chung:

Có hóa đơn GTGT hoặc chứng từ hợp pháp;
Hàng hóa, dịch vụ dùng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế;
Thanh toán không dùng tiền mặt (đối với trường hợp bắt buộc);
Hạch toán và kê khai đúng kỳ, có đủ hồ sơ chứng minh.

Nếu chi phí dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế, doanh nghiệp phải phân bổ theo tỷ lệ phù hợp.

hoat-dong-dai-ly-co-duoc-khau-tru-thue-gtgt-dau-vao-khong

Xem ngay: Hướng dẫn cách nộp tờ khai thuế GTGT trên dịch vụ công

5. Những sai sót thường gặp khi khai thuế GTGT hoạt động đại lý

Khi kê khai thuế GTGT hoạt động đại lý, doanh nghiệp thường hay gặp phải một số sai sót như sau:

Kê khai toàn bộ doanh số bán hàng: Đây là lỗi phổ biến nhất đối với đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng. Đại lý kê toàn bộ giá trị hàng bán cho khách vào doanh thu chịu thuế, trong khi theo Điều 19 chỉ phải khai doanh thu hoa hồng.
Không phân biệt đúng hình thức đại lý: Tên hợp đồng là “hợp đồng đại lý” chưa đủ để kết luận được khai theo hoa hồng. Nếu thực tế là mua bán lại nhưng lại chỉ khai hoa hồng, doanh nghiệp có rủi ro bị ấn định hoặc truy thu thuế.

Kê cả giá trị hàng nhận đại lý vào thuế đầu vào: Đại lý không được ghi nhận hàng nhận bán hộ như hàng mua của mình. Việc kê khấu trừ thuế đầu vào trên hóa đơn hàng hóa của bên giao đại lý có thể dẫn đến khấu trừ sai.
Không lập hoặc lưu bảng đối soát hoa hồng: Doanh thu hoa hồng cần được chứng minh bằng:
- Hợp đồng đại lý;
- Phụ lục chính sách hoa hồng;
- Bảng đối soát doanh số;
- Biên bản xác nhận hoa hồng;
- Hóa đơn hoa hồng hoặc chứng từ thanh toán phù hợp;
- Hồ sơ trả lại, hủy hoặc điều chỉnh hàng hóa nếu có.

Xuất hóa đơn sai chủ thể: Cần xác định rõ bên nào xuất hóa đơn hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng. Bên đại lý không nên tự xuất hóa đơn toàn bộ hàng hóa nếu hợp đồng và quy định về hóa đơn xác định bên giao đại lý mới là bên bán.
Kê khai sai kỳ thuế: Từ 01/07/2026, doanh nghiệp phải xác định đúng kỳ khai tháng hoặc quý theo Điều 19 Thông tư 89. Nếu đã chọn khai quý nhưng không còn đủ điều kiện, doanh nghiệp phải chuyển sang khai tháng từ quý tiếp theo và có thể phải nộp lại hồ sơ của các kỳ liên quan.

Không tách doanh thu hoa hồng và doanh thu bán hàng: Phần mềm kế toán nên mở riêng tối thiểu các tài khoản hoặc mã doanh thu cho:
- Hàng hóa nhận bán đại lý;
- Doanh thu hoa hồng đại lý;
- Doanh thu bán hàng thuộc sở hữu của đại lý;
- Chi phí đầu vào dùng riêng cho hoạt động đại lý;
- Chi phí dùng chung cần phân bổ.

Từ 01/07/2026, việc phân biệt rõ hai hình thức đại lý theo Thông tư 89/2026/TT-BTC là yếu tố then chốt để khai thuế GTGT đúng và an toàn. Doanh nghiệp nên rà soát lại hợp đồng đại lý, thực tế vận hành và hệ thống hạch toán ngay từ bây giờ để tránh sai sót. Hy vọng thông tin này của giải pháp kế toán EasyBooks hữu ích tới quý bạn đọc, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.