Báo cáo tài chính là gì? Những điều cần biết về báo cáo tài chính

Báo cáo tài chính là một tài liệu kế toán tổng hợp quan trọng, phản ánh trung thực và đầy đủ tình hình tài chính, kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ của doanh nghiệp. Theo quy định, mọi doanh nghiệp đều phải lập báo cáo tài chính hằng năm. Để đảm bảo chính xác và tiết kiệm thời gian. Cùng phần mềm kế toán EasyBooks tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.

1. Báo cáo tài chính là gì? Hệ thống báo cáo tài chính gồm những gì?

Báo cáo tài chính là tài liệu kế toán tổng hợp, phản ánh trung thực, đầy đủ tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định. Đây là công cụ quan trọng giúp ban lãnh đạo, nhà đầu tư, cổ đông và cơ quan nhà nước đánh giá hiệu quả hoạt động và rủi ro tài chính.

Theo quy định hiện hành và từ năm 2026, hệ thống BCTC cơ bản gồm 4 báo cáo chính:

• Báo cáo tình hình tài chính (từ 2026, thay thế tên cũ “Bảng cân đối kế toán”): Phản ánh tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu tại một thời điểm cụ thể.
• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh: Thể hiện doanh thu, chi phí và lợi nhuận (lỗ) trong kỳ.
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: Mô tả nguồn gốc và sử dụng tiền từ hoạt động kinh doanh, đầu tư, tài chính.
• Bản thuyết minh báo cáo tài chính: Giải thích chi tiết chính sách kế toán, các chỉ tiêu bổ sung và ghi chú cần thiết.

2. Đối tượng phải lập báo cáo tài chính

Theo Luật Kế toán 2015 và các thông tư hướng dẫn, tất cả doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế và lĩnh vực đều phải lập báo cáo tài chính hàng năm. Một số trường hợp đặc biệt còn phải lập báo cáo giữa niên độ (quý hoặc bán niên). Cụ thể:

• Doanh nghiệp thông thường (công ty TNHH, cổ phần, tư nhân, hợp danh): Phải lập BCTC năm đầy đủ. Riêng doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu được áp dụng chế độ đơn giản hơn.
• Doanh nghiệp nhà nước và đơn vị có lợi ích công chúng: Bắt buộc lập thêm báo cáo quý và bán niên.
• Đơn vị trực thuộc (không có tư cách pháp nhân): Vẫn phải lập báo cáo để tổng hợp lên cấp trên.

Xem thêm: Checklist 21 Lỗi Báo Cáo Tài Chính Kế Toán Phổ Biến Nhất 2026

3. Kỳ lập và thời hạn nộp báo cáo tài chính

Kỳ lập BCTC chủ yếu theo năm tài chính (thường từ 01/01 đến 31/12), nhưng doanh nghiệp có thể chọn kỳ khác như 01/4–31/3, 01/7–30/6 hoặc 01/10–30/9 nếu phù hợp quy định nội bộ.

• Kỳ BCTC giữa niên độ: Áp dụng bắt buộc với doanh nghiệp nhà nước, tổng công ty và đơn vị có lợi ích công chúng.
• Kỳ BCTC khác: Tuần, tháng, 9 tháng theo yêu cầu riêng.

Thời hạn nộp (tính từ ngày kết thúc kỳ kế toán):

4. Nguyên tắc lập và phân tích báo cáo tài chính

Từ năm 2026, việc lập BCTC tuân thủ Thông tư 99/2025/TT-BTC, Chuẩn mực kế toán VAS 21 và Luật Kế toán 2015. Các nguyên tắc cốt lõi bao gồm: 

• Phản ánh bản chất kinh tế hơn hình thức pháp lý.
• Thận trọng và phù hợp: Không thổi phồng tài sản, không giảm nhẹ nợ.
• Nhất quán trong trình bày: Phân loại ngắn hạn – dài hạn, thứ tự thanh khoản giảm dần.
• Thông tin trọng yếu: Đầy đủ, khách quan, dễ hiểu.

Phân tích BCTC sử dụng 3 kỹ thuật chính: ngang (so sánh kỳ với kỳ), dọc (tỷ trọng phần trăm) và chỉ số tài chính, tập trung vào các nhóm chỉ tiêu sau:​

Xem thêm: Báo cáo tài chính là gì? Cách lập báo cáo tài chính

5. Áp dụng hệ thống báo cáo tài chính mới theo thông tư 99/2025 từ 2026

Thông tư 99/2025/TT-BTC (ban hành ngày 27/10/2025) chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, áp dụng bắt buộc cho kỳ tài chính bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2026. Doanh nghiệp vừa và nhỏ, đơn vị ngoài công lập có thể áp dụng sớm. Các điểm mới nổi bật:

• Đổi tên Bảng cân đối kế toán thành Báo cáo tình hình tài chính.
• Linh hoạt hệ thống tài khoản: Doanh nghiệp tự chi tiết hóa theo đặc thù ngành nghề.
• Cập nhật chỉ tiêu: “Doanh thu chưa thực hiện” → “Doanh thu chờ phân bổ”; tách riêng chi phí đi vay vốn hóa/không vốn hóa.
• Tăng cường số hóa: Phần mềm kế toán phải đảm bảo lưu trữ, bảo mật và kiểm tra dữ liệu.
• Không áp dụng hồi tố, chỉ điều chỉnh triển vọng.

6. Ứng dụng phần mềm kế toán trong lập báo cáo tài chính

Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa toàn bộ quy trình, giảm tới 80% thời gian nhập liệu, hạn chế sai sót và đảm bảo tuân thủ Thông tư 99/2025. Những lợi ích chính có thể kể đến như là: 

• Tự động tổng hợp BCTC (tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh) từ dữ liệu chứng từ, hóa đơn đầu vào và sao kê ngân hàng.​
• Kết nối trực tiếp với Tổng cục Thuế (iHTKK/eTax), ngân hàng, hóa đơn điện tử (VNPT, Viettel), chữ ký số, hỗ trợ nộp báo cáo đúng hạn.​
• Phân tích tài chính tức thì: Chỉ số thanh khoản, sinh lời (ROA, ROE), cảnh báo nợ quá hạn, trợ lý AI hỗ trợ xử lý nghiệp vụ.​

Xem thêm: Tự động lập báo cáo tài chính trên phần mềm kế toán EasyBooks

7. EasyBooks – Giải pháp hỗ trợ lập báo cáo tài chính cho doanh nghiệp

EasyBooks là phần mềm kế toán online do SoftDreams phát triển, được thiết kế chuyên biệt cho doanh nghiệp Việt Nam để tuân thủ đầy đủ Thông tư 99/2025/TT-BTC. Phần mềm tự động hóa toàn bộ quy trình lập BCTC từ chứng từ gốc:​

• Tự động lấy và hạch toán hóa đơn điện tử từ cơ quan thuế, sao kê ngân hàng, cảnh báo rủi ro MST (giải thể, nợ thuế).
• Tạo ngay 4 báo cáo chính: Tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh BCTC; hỗ trợ hợp nhất đa công ty.
• Kết nối HTKK/eTax, nộp báo cáo trực tiếp, kiểm tra chéo dữ liệu để tránh sai sót trước quyết toán.
• Linh hoạt truy cập mọi nơi (mobile/web), tùy chỉnh theo đặc thù ngành nghề.
• Hỗ trợ 24/7 từ chuyên viên

Đăng ký giải pháp kế toán doanh nghiệp EasyBooks ngay hôm nay để tự động lập báo cáo tài chính nhanh chóng, chính xác và tuân thủ đầy đủ chuẩn mực kế toán, giúp doanh nghiệp sẵn sàng cho kiểm toán báo cáo tài chính mà không lo sai sót hay thiếu chứng từ.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

8. Câu hỏi thường gặp về báo cáo tài chính

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến báo cáo tài chính có thể bạn quan tâm: 

Báo cáo tài chính cần những ai ký

Theo quy định tại Luật Kế toán 2015 và Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng từ 2026), báo cáo tài chính (BCTC) phải được ký bởi ít nhất 3 người chịu trách nhiệm chính để đảm bảo tính trung thực và pháp lý.​

• Người đại diện theo pháp luật (giám đốc, tổng giám đốc): Chịu trách nhiệm cao nhất về nội dung.
• Kế toán trưởng: Xác nhận số liệu kế toán chính xác, tuân thủ chuẩn mực.
• Người lập báo cáo (kế toán viên nội bộ hoặc đơn vị dịch vụ kế toán thuê ngoài): Ghi rõ số giấy phép hành nghề và tên đơn vị nếu thuê ngoài.

Có cần nộp thuyết minh báo cáo tài chính không?

Có, bản thuyết minh báo cáo tài chính (BCTC) là thành phần bắt buộc trong hệ thống BCTC theo Thông tư 99/2025/TT-BTC áp dụng từ 2026, phải lập và nộp cùng bộ BCTC chính cho cơ quan thuế và các đơn vị liên quan. Việc không nộp thuyết minh được coi là nộp BCTC không đầy đủ, có thể khiến doanh nghiệp bị phạt hành chính 10-20 triệu VNĐ.​

Xem chi tiết: Không Nộp Thuyết Minh Báo Cáo Tài Chính Có Bị Phạt Không?

Có cần nộp báo cáo tài chính bản cứng không?

Không, từ năm 2026 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp không bắt buộc nộp báo cáo tài chính (BCTC) bản cứng mà ưu tiên nộp điện tử qua hệ thống thuedientu.gdt.gov.vn hoặc HTKK dưới dạng file XML. Bản cứng chỉ nộp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu cụ thể hoặc trong trường hợp kiểm toán độc lập bắt buộc kèm báo cáo giấy.​

Báo cáo tài chính có cần giáp lai không?

Không, báo cáo tài chính (BCTC) không cần đóng dấu giáp lai theo quy định hiện hành tại Việt Nam, đặc biệt từ năm 2026 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC khi nộp chủ yếu dưới dạng điện tử.​

Báo cáo tài chính có cần kiểm toán không?

Không, báo cáo tài chính (BCTC) không bắt buộc phải kiểm toán đối với tất cả doanh nghiệp tại Việt Nam năm 2026, mà chỉ áp dụng cho các đối tượng đặc thù theo Luật Kiểm toán độc lập 67/2011/QH12 (sửa đổi) và Nghị định 90/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp thông thường chỉ cần lập và nộp BCTC tự chịu trách nhiệm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.​

Xem thêm: Quy Trình Kiểm Toán Báo Cáo Tài Chính

Chi nhánh có cần nộp báo cáo tài chính không?

Không, chi nhánh doanh nghiệp tại Việt Nam không bắt buộc nộp báo cáo tài chính (BCTC) riêng lẻ theo Thông tư 99/2025/TT-BTC áp dụng từ 2026, mà phụ thuộc vào hình thức hạch toán.

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của hệ thống báo cáo tài chính Việt Nam với Thông tư 99/2025/TT-BTC. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn cung cấp cái nhìn chính xác, kịp thời về tình hình tài chính – nền tảng cho mọi quyết định kinh doanh bền vững.

Trên đây, EasyBooks đã giúp bạn tìm hiểu “những điều cần biết về báo cáo tài chính“. Hy vọng thông tin này hữu ích tới quý bạn đọc, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, Tòa nhà ATS, Số 8 đường Phạm Hùng, Phường Yên Hòa, TP Hà Nội

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: