Doanh thu chưa thực hiện là gì?
Doanh nghiệp nhận tiền trước từ khách hàng cho các dịch vụ hoặc hàng hóa sẽ cung cấp trong tương lai được gọi là doanh thu chưa thực hiện. Từ ngày 01/01/2026, việc theo dõi và hạch toán Tài khoản 3387 được diễn ra theo Chế độ kế toán mới tại Thông tư 99/2025/TT-BTC. Kế toán viên có thể hiểu rõ hơn về dạng doanh thu này ngay trong bài viết bên dưới của phần mềm kế toán EasyBooks

1. Doanh thu chưa thực hiện là gì?
Doanh thu chưa thực hiện là khoản tiền doanh nghiệp đã nhận trước từ khách hàng nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ tương ứng, do đó chưa được ghi nhận là doanh thu trong kỳ. Đặc điểm chính của loại doanh thu này có thể kể đến bao gồm:
- Là khoản nợ ngắn hạn trên bảng cân đối kế toán (thường thanh toán trong vòng 1 năm).
- Được hạch toán vào tài khoản 3387 (Doanh thu chưa thực hiện).
- Chỉ được chuyển sang doanh thu thuần khi doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng hoặc cung cấp dịch vụ.
Ví dụ: Công ty phần mềm nhận trước 120 triệu đồng cho gói dịch vụ 12 tháng. Tại thời điểm nhận tiền, toàn bộ 120 triệu được ghi nhận là doanh thu chưa thực hiện. Mỗi tháng, khi dịch vụ được cung cấp, 10 triệu sẽ được chuyển sang doanh thu.
2. Cách hạch toán doanh thu chưa thực hiện

Thông tư 99/2025/TT-BTC ban hành Chế độ kế toán doanh nghiệp (áp dụng từ 01/01/2026), về cơ bản vẫn kế thừa nguyên tắc ghi nhận doanh thu theo Thông tư 200, nhưng có cập nhật hệ thống tài khoản và hướng dẫn chi tiết hơn.
Tài khoản sử dụng: TK 3387 – Doanh thu chưa thực hiện: Phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm doanh thu chưa thực hiện của doanh nghiệp trong kỳ kế toán.
Nguyên tắc hạch toán cơ bản:
Khi nhận tiền trước hoặc ghi nhận phải thu liên quan đến hàng hóa, dịch vụ sẽ cung cấp trong nhiều kỳ:
- Nợ TK 111, 112, 131 (tổng giá thanh toán)
- Có TK 3387 (phần doanh thu chưa thực hiện)
- Có TK 3331 (thuế GTGT đầu ra, nếu có)
Định kỳ (cuối mỗi kỳ kế toán), khi doanh nghiệp đã thực hiện một phần nghĩa vụ cung cấp hàng hóa, dịch vụ:
- Nợ TK 3387
- Có TK 511 (doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ)
Khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ, toàn bộ số dư TK 3387 liên quan đến giao dịch đó sẽ được kết chuyển hết vào doanh thu.
Ví dụ minh họa
Ngày 01/07/2026, Công ty A ký hợp đồng cung cấp dịch vụ phần mềm trong 12 tháng, tổng giá trị hợp đồng là 120 triệu đồng (chưa bao gồm thuế GTGT 10%). Khách hàng thanh toán toàn bộ ngay khi ký hợp đồng.
Khi nhận tiền (01/07/2026):
- Nợ TK 112: 132 triệu
- Có TK 3387: 120 triệu
- Có TK 3331: 12 triệu
Cuối mỗi tháng (ví dụ 31/07/2026), ghi nhận doanh thu cho 1 tháng:
- Nợ TK 3387: 10 triệu
- Có TK 511: 10 triệu
Quá trình này lặp lại cho đến hết tháng 06/2027, khi toàn bộ 120 triệu đã được ghi nhận vào doanh thu.
Xem thêm: Doanh thu bán hàng là gì? Nắm bắt công thức tính doanh thu chi tiết
3. Những sai sót thường gặp khi hạch toán doanh thu chưa thực hiện
Dưới đây là các lỗi kế toán hay mắc phải, có thể dẫn đến rủi ro về thuế và sai lệch báo cáo tài chính:
- Ghi nhận doanh thu sai thời điểm (khi thu tiền thay vì hoàn thành nghĩa vụ): Vi phạm nguyên tắc dồn tích (VAS 14, TT 99), làm tăng doanh thu ảo và nộp thừa thuế TNDN.
- Ghi nhận nhầm kỳ: Làm sai lệch số liệu BCTC và kết quả kinh doanh giữa các kỳ.
- Hạch toán sai giá trị (không tách GTGT, phân bổ sai tỷ lệ): Gây chênh lệch lợi nhuận và nghĩa vụ thuế.
- Không đối chiếu với khách hàng: Dẫn đến chênh lệch số liệu, khó giải trình khi kiểm toán/thanh tra thuế.
- Không theo dõi chi tiết TK 3387 theo hợp đồng/kỳ: Dễ bỏ sót, ghi nhận thiếu hoặc thừa doanh thu khi kết chuyển.
Hy vọng bài viết của EasyBooks đã giúp bạn hiểu rõ doanh thu chưa thực hiện và cách hạch toán TK 3387 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Việc áp dụng đúng quy định sẽ giúp doanh nghiệp ghi nhận doanh thu chính xác, lập báo cáo tài chính minh bạch và tuân thủ quy định kế toán hiện hành.
———————————
EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN
- EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
- Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
- Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
- Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
- EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
- Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.
Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán
Hotline mua hàng: 0869 425 631
Zalo mua hàng: Zalo Easybooks
Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks
Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS
Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh