Tin tức

Thuế thu nhập doanh nghiệp từ chuyển nhượng chứng khoán

1 Tháng 3, 2026

Doanh nghiệp có phát sinh lợi nhuận từ mua bán cổ phiếu, trái phiếu hay chứng chỉ quỹ đều phải kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp từ chuyển nhượng chứng khoán, nhưng đây cũng là khoản thuế dễ tính sai và bị truy thu nhất trong thực tế. Bài viết dưới đây của Phần mềm kế toán EasyBooks sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ quy định hiện hành và tránh những sai sót thường gặp khi thực hiện nghĩa vụ thuế này.

thue-thu-nhap-doanh-nghiep-tu-chuyen-nhuong-chung-khoan

Mục lục

1. Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán là gì?
2. Cách tính thuế TNDN từ chuyển nhượng chứng khoán
3. Hồ sơ kê khai thuế TNDN từ chuyển nhượng chứng khoán
4. Những lỗi thường gặp khi tính thuế chuyển nhượng chứng khoán

1. Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán là gì?

Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán của doanh nghiệp là thu nhập có được từ việc chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch, chuyển nhượng trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định của pháp luật về chứng khoán (khoản 1 Điều 14 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Khoản thu nhập này được xác định là thu nhập khác – không phải thu nhập kinh doanh thông thường – và phải kê khai vào thu nhập chịu thuế khi tính thuế TNDN.

Có 2 trường hợp đặc biệt cần phân biệt rõ:

Phát hành thêm cổ phiếu để huy động vốn: phần chênh lệch giữa giá phát hành và mệnh giá không tính vào thu nhập chịu thuế để tính thuế TNDN.
Hoán đổi cổ phiếu khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập: nếu phát sinh thu nhập thì phần thu nhập này phải chịu thuế TNDN.

Thời điểm ghi nhận doanh thu: đối với chuyển nhượng chứng khoán và chứng chỉ tiền gửi là thời điểm thực hiện chuyển nhượng. Đối với chứng khoán phái sinh là hợp đồng tương lai, là thời điểm khớp lệnh mua/bán trên hệ thống giao dịch của Sở Giao dịch chứng khoán hoặc thời điểm hợp đồng đáo hạn.

Xem thêm: Hướng dẫn thi hành Luật thuế thu nhập doanh nghiệp theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP

2. Cách tính thuế TNDN từ chuyển nhượng chứng khoán

Công thức tính

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng chứng khoán × 20%

Trong đó:

Thu nhập tính thuế = Giá bán – Giá mua – Chi phí chuyển nhượng

(Khoản 2 Điều 14 Nghị định 320/2025/NĐ-CP)

Xác định giá bán

Đối với chứng khoán niêm yết và chứng khoán của công ty đại chúng chưa niêm yết nhưng thực hiện đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán, giá bán là giá thực tế bán chứng khoán (giá khớp lệnh hoặc giá thỏa thuận) theo thông báo của Sở Giao dịch chứng khoán.

Đối với chứng khoán của các công ty không thuộc các trường hợp nêu trên, giá bán là giá chuyển nhượng ghi trên hợp đồng chuyển nhượng.

Xác định giá mua

Đối với chứng khoán niêm yết và đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán, giá mua là giá thực mua (giá khớp lệnh hoặc giá thỏa thuận) theo thông báo của Sở Giao dịch chứng khoán.

Đối với chứng khoán mua thông qua đấu giá, giá mua là mức giá ghi trên thông báo kết quả trúng đấu giá và giấy nộp tiền. Với chứng khoán giao dịch thỏa thuận ngoài sàn, giá mua là giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng.

Chi phí chuyển nhượng được trừ

Các khoản chi trực tiếp liên quan đến giao dịch có hóa đơn, chứng từ hợp lệ: phí giao dịch, phí môi giới, phí lưu ký, phí làm thủ tục pháp lý. Lưu ý: khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí được trừ.

Tìm hiểu thêm: Quy trình quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp

3. Hồ sơ kê khai thuế TNDN từ chuyển nhượng chứng khoán

ho-so-ke-khai-thue-tndn-tu-chuyen-nhuong-chung-khoan

3.1. Tờ khai sử dụng

Đối với doanh nghiệp trong nước, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán là thu nhập khác, được tổng hợp và kê khai vào tờ khai quyết toán thuế TNDN năm – Mẫu 03/TNDN (ban hành kèm Thông tư 80/2021/TT-BTC).

Trong năm, doanh nghiệp thực hiện tạm nộp thuế TNDN theo quý dựa trên kết quả kinh doanh ước tính, bao gồm cả thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán phát sinh trong quý đó.

3.2. Thành phần hồ sơ

Hồ sơ kê khai gồm các tài liệu sau:

Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm Mẫu 03/TNDN
Hợp đồng chuyển nhượng chứng khoán
Chứng từ xác nhận giá bán: thông báo khớp lệnh hoặc giá thỏa thuận theo Sở Giao dịch Chứng khoán (với chứng khoán niêm yết), hoặc hợp đồng chuyển nhượng (với chứng khoán chưa niêm yết)
Chứng từ xác nhận giá mua: thông báo kết quả đấu giá, thông báo khớp lệnh, hoặc hợp đồng mua trước đó
Hóa đơn, chứng từ chi phí chuyển nhượng hợp lệ (phí môi giới, phí giao dịch, phí lưu ký…)
Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên

3.3. Thời hạn kê khai

Thời hạn kê khai: Doanh nghiệp không phải kê khai theo từng lần phát sinh mà thực hiện quyết toán theo năm.
Hạn nộp hồ sơ quyết toán: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính. Ví dụ: Với năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2025, hạn nộp chậm nhất là ngày 31/03/2026.

Tìm hiểu thêm: Doanh nghiệp mới được miễn thuế 3 năm đầu

4. Những lỗi thường gặp khi tính thuế chuyển nhượng chứng khoán

loi-thuong-gap-khi-tinh-thue-chuyen-nhuong-chung-khoan

Dưới đây là 6 lỗi phổ biến cần đặc biệt lưu ý khi tính thuế chuyển nhượng chứng khoán:

Nhầm lẫn thuế TNDN với thuế TNCN: Khi doanh nghiệp (pháp nhân) chuyển nhượng chứng khoán thì phải nộp thuế TNDN 20% trên thu nhập tính thuế. Thuế TNCN 0,1% trên giá bán chỉ áp dụng cho cá nhân. Nhầm hai loại thuế này dẫn đến kê khai sai hoàn toàn cả tờ khai lẫn số tiền thuế.
Xác định sai giá mua: Nhiều kế toán lấy giá trị sổ sách kế toán thay vì giá mua thực tế theo quy định (giá khớp lệnh, giá đấu giá, giá hợp đồng), làm sai lệch thu nhập tính thuế ngay từ đầu.
Chi phí được trừ không có chứng từ hợp lệ hoặc thanh toán tiền mặt: Phí môi giới, phí giao dịch thanh toán tiền mặt với giá trị từ 5 triệu đồng trở lên sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ, làm tăng thu nhập tính thuế và số thuế phải nộp.
Kê khai sai thời điểm ghi nhận doanh thu: Nhiều doanh nghiệp ghi nhận doanh thu theo ngày nhận tiền thay vì thời điểm chuyển nhượng thực tế, dẫn đến kê khai sai kỳ tính thuế và dễ bị truy thu khi thanh tra.
Chuyển lỗ sai quy định: Lỗ từ chuyển nhượng chứng khoán chỉ được chuyển tối đa 5 năm liên tục kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ. Chuyển vượt thời hạn hoặc không lập phụ lục chuyển lỗ kèm quyết toán là lỗi thường bị phát hiện khi thanh tra thuế.

Hy vọng bài viết từ EasyBooks đã giúp bạn có cái nhìn rõ hơn về cách tính và phương pháp kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp từ chuyển nhượng chứng khoán. Việc hoạch định thuế một cách thông minh chính là cách để bảo vệ lợi nhuận và nâng cao hiệu quả dòng vốn của doanh nghiệp trên thị trường tài chính.

Đăng ký trải nghiệm miễn phí phần mềm kế toán dành cho hộ kinh doanh EasyBooks ngay hôm nay để quản lý sổ sách, hóa đơn và các nghĩa vụ thuế nhanh gọn, chính xác và luôn tuân thủ đúng quy định pháp luật.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

Trên đây, EasyBooks đã giúp bạn tìm hiểu “Thuế thu nhập doanh nghiệp từ chuyển nhượng chứng khoán“. Hy vọng thông tin này hữu ích tới quý bạn đọc, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.