Lương khoán là gì?

Lương khoán là hình thức trả lương mà người sử dụng lao động trả cho người lao động căn cứ vào những điều đã được hai bên thỏa thuận trước. Theo quy định tại Luật BHXH 2024 mọi hợp đồng khoán việc/dịch vụ có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên và có bản chất quan hệ lao động đều bắt buộc phải đóng BHXH. Doanh nghiệp và người lao động có thể hiểu rõ hơn qua bài viết tại phần mềm kế toán EasyBooks dưới đây. 

1. Lương khoán là gì?

Lương khoán (hay tiền lương khoán) là hình thức trả lương mà người sử dụng lao động (NSDLĐ) trả cho người lao động (NLĐ) căn cứ vào khối lượng, chất lượng công việc và thời gian hoàn thành đã được hai bên thỏa thuận trước, thay vì tính theo ngày công hoặc số giờ làm việc thực tế.

• NLĐ nhận đủ mức lương đã thỏa thuận nếu hoàn thành đúng khối lượng, chất lượng và tiến độ công việc.
• Không phụ thuộc vào số giờ làm việc cụ thể mỗi ngày, nhưng vẫn phải đảm bảo hoàn thành trong thời gian cam kết.
• Được quy định tại Điều 96 Bộ luật Lao động 2019 như một trong ba hình thức trả lương hợp pháp (cùng với lương thời gian và lương sản phẩm).

2. Cách tính lương khoán

Có hai cách tính lương khoán phổ biến, tùy theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động (HĐLĐ) hoặc quy chế lương của doanh nghiệp:

Cách 1: Tính theo đơn giá khối lượng công việc

Lương khoán = Đơn giá × Khối lượng công việc hoàn thành

Ví dụ: Doanh nghiệp khoán việc lắp ráp 100 sản phẩm với đơn giá 50.000 đồng/sản phẩm. Nếu người lao động hoàn thành 100 sản phẩm đúng chất lượng, lương nhận được là: 100 × 50.000 = 5.000.000 đồng.

Cách 2: Tính theo % doanh số hoặc kết quả công việc

Lương khoán = Doanh số (hoặc KPI) × Tỷ lệ % thỏa thuận

Ví dụ: Nhân viên kinh doanh được khoán 5% trên doanh số bán hàng. Nếu đạt doanh số 200 triệu đồng trong tháng, lương khoán là: 200.000.000 × 5% = 10.000.000 đồng.

Lưu ý quan trọng từ 01/01/2026: Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, tổng thu nhập của người lao động làm đủ thời gian chuẩn (bao gồm lương khoán) khi quy đổi theo tháng hoặc theo giờ không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tương ứng.

Xem thêm: Lộ trình cải cách tiền lương 2027: Doanh nghiệp, kế toán cần biết gì?

3. Quy định về hình thức trả lương khoán

Theo Điều 54 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, căn cứ vào tính chất công việc và điều kiện sản xuất, kinh doanh, người sử dụng lao động (NSDLĐ) và người lao động (NLĐ) thỏa thuận hình thức trả lương trong hợp đồng lao động. Pháp luật hiện hành quy định 3 hình thức trả lương gồm trả lương theo thời gian, theo sản phẩm và trả lương khoán.

Trong đó:

• Trả lương theo thời gian: Tiền lương được xác định dựa trên thời gian làm việc theo tháng, tuần, ngày hoặc giờ theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
• Trả lương theo sản phẩm: Tiền lương căn cứ vào số lượng, chất lượng sản phẩm NLĐ hoàn thành, định mức lao động và đơn giá sản phẩm được giao.
• Trả lương khoán: Tiền lương được xác định dựa trên khối lượng, chất lượng công việc và thời hạn hoàn thành theo thỏa thuận giữa hai bên.

Như vậy, với hình thức trả lương khoán, doanh nghiệp cần xác định rõ phạm vi công việc, khối lượng, yêu cầu về chất lượng, thời hạn hoàn thành và mức tiền lương trong hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận liên quan. Đây là cơ sở để xác định tiền lương NLĐ được hưởng và hạn chế tranh chấp trong quá trình thực hiện công việc.

Hình thức thanh toán tiền lương khoán

Tiền lương khoán được thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản vào tài khoản cá nhân của NLĐ. Trường hợp doanh nghiệp trả lương qua tài khoản, NSDLĐ chịu các khoản phí liên quan đến việc mở tài khoản và chuyển tiền lương theo quy định.

Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán lương theo Thông tư 99

4. Lương khoán có đóng BHXH không?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Vì vậy, hình thức trả lương không phải là căn cứ duy nhất để xác định nghĩa vụ đóng BHXH.

Theo đó, người lao động hưởng lương khoán vẫn thuộc diện đóng BHXH bắt buộc nếu đáp ứng điều kiện về hợp đồng lao động theo quy định.

Tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH gồm:

• Mức lương theo công việc hoặc chức danh.
• Phụ cấp lương.
• Các khoản bổ sung khác được thỏa thuận và trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Trường hợp người lao động ngừng việc nhưng vẫn được hưởng tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương thấp nhất làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thì tiền lương đóng BHXH được xác định theo mức tiền lương thực tế được hưởng trong thời gian ngừng việc.

5. Lương khoán có chịu thuế TNCN không?

Có, lương khoán là thu nhập chịu thuế thuộc nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công theo Luật Thuế TNCN 2026.

• Lương khoán được tính vào tổng thu nhập chịu thuế trước khi giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN), và các khoản giảm trừ khác.
• NSDLĐ có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trước khi trả lương nếu tổng thu nhập ước tính năm vượt mức khởi điểm chịu thuế.

Xem thêm: Quy định về việc khấu trừ 10% thuế TNCN đối với tiền lương sau khi nghỉ việc

6. Có nên áp dụng lương khoán trong doanh nghiệp không?

Việc áp dụng lương khoán phù hợp với một số loại hình công việc, nhưng cần cân nhắc ưu/nhược điểm:

Ưu điểm

• Tăng động lực làm việc: NLĐ tập trung hoàn thành khối lượng, chất lượng công việc để nhận đủ lương.
• Linh hoạt quản lý: Phù hợp với công việc có thể đo lường rõ ràng theo sản phẩm, doanh số, hoặc kết quả cụ thể.
• Tiết kiệm chi phí giám sát: Không cần chấm công chi tiết theo giờ.

Nhược điểm & rủi ro

• Khó áp dụng với công việc không đo lường được: Ví dụ: hành chính, hỗ trợ, quản lý.
• Rủi ro pháp lý nếu không ghi rõ trong HĐLĐ: Dễ phát sinh tranh chấp về khối lượng, chất lượng, hoặc mức lương tối thiểu.
• Bắt buộc đóng BHXH từ 01/07/2025 nếu hợp đồng khoán có bản chất quan hệ lao động và thời hạn ≥ 01 tháng.

Lương khoán là giải pháp trả lương hiệu quả giúp doanh nghiệp tối ưu năng suất lao động. Tuy nhiên, để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, doanh nghiệp cần xây dựng hợp đồng lao động rõ ràng, quy định cụ thể về khối lượng/chất lượng công việc, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH và thuế TNCN theo quy định hiện hành. 

Để quản lý tiền lương, các khoản bảo hiểm và thuế TNCN chính xác, doanh nghiệp cần theo dõi đầy đủ dữ liệu nhân sự, bảng lương và các khoản khấu trừ liên quan. Giải pháp phần mềm kế toán EasyBooks hỗ trợ doanh nghiệp quản lý tiền lương, hạch toán chi phí và theo dõi các khoản bảo hiểm, thuế trên cùng một hệ thống, giúp giảm thời gian xử lý và hạn chế sai sót khi làm kế toán.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Chọn sản phẩm quan tâm * Phần mềm kế toán doanh nghiệp Phần mềm kế toán dịch vụ Phần mềm kế toán hộ kinh doanh Phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp Khác

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

• EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, Thông tư 133/2016/TT-BTC và Thông tư 152/2025/TT-BTC
• Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
• Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
• Tích hợp Cổng T-VAN cho phép lập, gửi và nhận hồ sơ thuế điện tử trực tiếp trên phần mềm, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tuân thủ pháp lý.
• EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
• Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm kế toán

Hotline mua hàng: 0869 425 631

Zalo mua hàng: Zalo Easybooks

Facebook: Facebook phần mềm kế toán EasyBooks

Group trao đổi: Cộng đồng hỗ trợ Phần mềm kế toán EasyBooks – SOFTDREAMS

Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh

Chia sẻ bài viết: