Tin tức

Kiểm toán nội bộ ngân hàng là gì? Các quy định mới nhất 2026

9 Tháng 3, 2026

Kiểm toán nội bộ ngân hàng sẽ sẽ giúp các tổ chức tín dụng vận hành an toàn, minh bạch và hiệu quả. Đây không chỉ là hoạt động bắt buộc mà còn là công cụ chiến lược hỗ trợ Ban lãnh đạo phát hiện sớm rủi ro và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh. Tìm hiểu kỹ hơn về hoạt động kiểm toán này thông qua bài viết tại phần mềm kế toán Easybooks dưới đây.

kiem-toan-noi-bo-ngan-hang-la-gi-1

Mục lục

1. Kiểm toán nội bộ ngân hàng là gì?
2. Vai trò của kiểm toán nội bộ trong ngân hàng
3. Mục tiêu của kiểm toán nội bộ ngân hàng
4. Công việc và nhiệm vụ của kiểm toán nội bộ ngân hàng
5. Quy trình kiểm toán nội bộ ngân hàng
6. Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động kiểm toán nội bộ Ngân hàng Nhà nước

1. Kiểm toán nội bộ ngân hàng là gì?

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (như Thông tư 24/2011/TT-NHNN), kiểm toán nội bộ ngân hàng là chức vụ sẽ thực hiện việc rà soát quy trình vận hành, đảm bảo tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả kinh doanh an toàn. Toàn bộ quy trình sẽ được thực hiện bởi bộ phận nội bộ ngân hàng, với mục tiêu hỗ trợ Ban lãnh đạo phát hiện vấn đề sớm.

2. Vai trò của kiểm toán nội bộ trong ngân hàng

Kiểm toán nội bộ đóng vai trò quan trọng trong ngân hàng bằng cách cung cấp đánh giá độc lập, khách quan về quy trình quản lý rủi ro, kiểm soát nội bộ và quản trị công ty.

Hỗ trợ Ban lãnh đạo đưa ra quyết định chiến lược, giám sát rủi ro và đảm bảo trách nhiệm giải trình hiệu quả.
Kiểm toán nội bộ đánh giá môi trường quản trị, đưa ra khuyến nghị cải tiến để xây dựng nền tảng quản trị ngân hàng vững mạnh.
Quản lý rủi ro, thu thập bằng chứng và đề xuất khắc phục kịp thời các vấn đề ảnh hưởng đến hoạt động.
Đảm bảo hệ thống kiểm soát nội bộ được cải thiện liên tục.
Đảm bảo tuân thủ pháp luật, quy định nội bộ và phân tích báo cáo tài chính để bảo vệ giá trị, đạo đức doanh nghiệp.
Kiểm toán nội bộ tham gia xây dựng tiêu chuẩn kiểm toán, giám sát các bộ phận và báo cáo định kỳ cho lãnh đạo.

Tìm hiểu thêm: Kiểm toán nhà nước là gì? Chức năng và nhiệm vụ

3. Mục tiêu của kiểm toán nội bộ ngân hàng

Kiểm toán nội bộ ngân hàng hướng đến ba mục tiêu chính:

Đảm bảo hoạt động an toàn và hiệu quả: Hoạt động tập trung đánh giá mức độ đầy đủ, phù hợp của hệ thống kiểm soát nội bộ, từ đó cải tiến và hoàn thiện liên tục. Đồng thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.
Bảo vệ tài sản và đảm bảo tuân thủ: Kiểm toán bảo mật thông tin, đảm bảo hoạt động liên tục của hệ thống công nghệ thông tin (CNTT), tuân thủ pháp luật và quy định nội bộ. Các kiến nghị cụ thể giúp bảo vệ tài sản và giảm thiểu rủi ro hoạt động.
Hỗ trợ quản trị chiến lược: Xác định rủi ro kinh doanh, đánh giá hiệu quả kiểm soát và hỗ trợ lãnh đạo đạt được mục tiêu chiến lược dài hạn của ngân hàng.

kiem-toan-noi-bo-ngan-hang-la-gi-3

4. Công việc và nhiệm vụ của kiểm toán nội bộ ngân hàng

Công việc hàng ngày của kiểm toán viên nội bộ ngân hàng bao gồm:

Lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán

- Xây dựng kế hoạch chi tiết dựa trên đánh giá rủi ro.
- Xác định phạm vi, mục tiêu và thủ tục kiểm toán cho từng bộ phận hoặc hoạt động cụ thể.
- Thu thập bằng chứng, kiểm tra quy trình vận hành (cho vay, đầu tư, thanh toán, ngân quỹ, CNTT…) và đánh giá mức độ tuân thủ.

Báo cáo và theo dõi

- Lập báo cáo chi tiết nêu rõ phát hiện, kết luận và kiến nghị khắc phục.
- Trình bày cho Ban lãnh đạo và các bên liên quan.
- Theo dõi việc thực hiện kiến nghị, giám sát khắc phục sai sót và báo cáo tiến độ định kỳ.

Công việc bổ sung

- Tham gia xây dựng quy trình, biểu mẫu kiểm toán.
- Đánh giá nhân sự và hệ thống CNTT.
- Phân tích báo cáo tài chính nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác.

Xem thêm: Tổng hợp danh mục 37 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (Cập nhật 2026)

5. Quy trình kiểm toán nội bộ ngân hàng

Nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ trong hoạt động ngân hàng, quy trình kiểm toán nội bộ được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Lập kế hoạch kiểm toán nội bộ

Xây dựng kế hoạch chi tiết về thời gian, địa điểm và phạm vi kiểm toán tại từng đơn vị.
Xác định nguồn lực cần thiết và phân công nhiệm vụ, trách nhiệm cụ thể cho từng đợt kiểm toán.

Bước 2: Chuẩn bị dữ liệu và thông tin liên quan

Tổng hợp, rà soát và đánh giá sơ bộ về đơn vị được kiểm toán dựa trên các số liệu, tài liệu đã cung cấp.
Thu thập thông tin chi tiết về hoạt động, quy trình và rủi ro của đơn vị từ các nguồn tài liệu liên quan.
Phân tích, đánh giá thông tin nhằm nắm rõ đặc điểm và bối cảnh của đối tượng kiểm toán.

Bước 3: Thực hiện kiểm toán nội bộ

Kiểm toán hoạt động tín dụng, bao gồm tình hình nhân sự và các giao dịch tại Phòng Tín dụng của các chi nhánh.
Kiểm toán hoạt động ngân quỹ và giao dịch tiền mặt.
Kiểm toán hoạt động thanh toán quốc tế, đảm bảo tuân thủ quy định và hiệu quả vận hành.
Kiểm toán hoạt động kế toán, xác minh tính chính xác, đầy đủ và minh bạch của hệ thống sổ sách tài chính.
Kiểm toán công nghệ thông tin, đánh giá an ninh mạng và tính toàn vẹn của hệ thống công nghệ.

Bước 4: Lập báo cáo kiểm toán và đưa ra ý kiến của kiểm toán viên nội bộ

Tổng hợp kết quả kiểm toán, nêu rõ các phát hiện, điểm mạnh, điểm yếu và khuyến nghị cải thiện.
Trình bày ý kiến đánh giá khách quan của kiểm toán viên về tình hình hoạt động, mức độ rủi ro và hiệu quả kiểm soát nội bộ.

Bước 5: Đánh giá chất lượng công việc kiểm toán

Xem xét, đánh giá tổng thể hiệu quả và tính chuyên nghiệp của toàn bộ quá trình kiểm toán.
Rút kinh nghiệm, đề xuất điều chỉnh phương pháp, quy trình nhằm nâng cao chất lượng các cuộc kiểm toán sau.

Bước 6: Theo dõi và giám sát sau kiểm toán

Kiểm tra, giám sát việc triển khai các khuyến nghị đã nêu trong báo cáo kiểm toán.
Đánh giá mức độ cải thiện và xác nhận các vấn đề đã được khắc phục triệt để, hiệu quả.
Báo cáo kết quả theo dõi lên Ban lãnh đạo, đồng thời cập nhật các biện pháp đã thực hiện nhằm củng cố và hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ.

kiem-toan-noi-bo-ngan-hang-la-gi-4

Xem ngay: Quy Trình Lập Và Gửi Báo Cáo Kiểm Toán Của Kiểm Toán Nhà Nước

6. Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động kiểm toán nội bộ Ngân hàng Nhà nước

Để đảm bảo tính minh bạch và khách quan, Thông tư 38/2025/TT-NHNN (hiệu lực từ 15/12/2025) quy định rõ tại Điều 16 các hành vi bị nghiêm cấm:

Đối với cán bộ kiểm toán

Tham ô, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, trục lợi, nhũng nhiễu hoặc vi phạm pháp luật đối với đơn vị được kiểm toán.
Sách nhiễu, gây khó khăn, lợi dụng chức vụ vụ lợi hoặc can thiệp trái pháp luật.
Thông đồng, nhận hối lộ, tiết lộ bí mật nhà nước/tài liệu kiểm toán trước khi công bố, hoặc báo cáo sai lệch kết quả.

Đối với đơn vị được kiểm toán

Từ chối cung cấp thông tin, tài liệu (kể cả bí mật nhà nước) theo yêu cầu.
Mua chuộc, hối lộ Đoàn kiểm toán; che giấu vi phạm về tài sản, tài chính.
Báo cáo sai lệch, không trung thực hoặc không kịp thời.

Quy định chung

Nghiêm cấm mọi tổ chức, cá nhân can thiệp trái pháp luật vào hoạt động kiểm toán nội bộ và các hành vi khác vi phạm quy định pháp luật.

Kiểm toán nội bộ ngân hàng là yếu tố then chốt giúp ngân hàng Việt Nam vận hành bền vững, bảo vệ lợi ích cổ đông và khách hàng trong môi trường tài chính đầy biến động. Việc nắm rõ và tuân thủ nghiêm ngặt Thông tư 38/2025/TT-NHNN sẽ giúp các tổ chức tín dụng nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và khẳng định vị thế trên thị trường.

Đăng ký trải nghiệm miễn phí phần mềm kế toán doanh nghiệp EasyBooks ngay hôm nay để quản lý sổ sách, hóa đơn và các nghĩa vụ thuế một cách đầy đủ, chính xác và nhanh chóng theo đúng quy định.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

Trên đây, EasyBooks đã giúp bạn tìm hiểu “Kiểm toán nội bộ ngân hàng là gì?“. Hy vọng thông tin này hữu ích tới quý bạn đọc, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.