Tin tức

Kiểm toán nhà nước làm việc theo nguyên tắc nào?

8 Tháng 2, 2026

Độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, đồng thời bảo đảm sự trung thực, khách quan, công khai và minh bạch là những nguyên tắc mà Kiểm toán Nhà nước cần tuân theo. Bởi đây chính là cơ quan quản lý ngân sách nhà nước và phòng chống tham nhũng. Theo dõi bài viết tại phần mềm kế toán Easybooks dưới đây để hiểu rõ hơn về cơ quan này bạn nhé!

kiem-toan-nha-nuoc-lam-viec-theo-nguyen-tac-nao-1

Mục lục

1. Kiểm toán Nhà nước là gì?
2. Quyền hạn của kiểm toán Nhà nước
3. Kiểm toán nhà nước làm việc theo nguyên tắc nào
4. Ý nghĩa của các nguyên tắc trong hoạt động kiểm toán nhà nước
5. Một số lưu ý đối với đơn vị được Kiểm toán Nhà nước làm việc

1. Kiểm toán Nhà nước là gì?

Kiểm toán Nhà nước là cơ quan độc lập do Quốc hội thành lập tại Việt Nam, chịu trách nhiệm kiểm tra, đánh giá việc quản lý và sử dụng tài chính công, tài sản công. Hoạt động này nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý ngân sách nhà nước và hạn chế tham nhũng.

Cơ quan này sẽ thực hiện kiểm toán tài chính, kiểm toán hoạt động đối với các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước, xác minh tính trung thực của báo cáo quyết toán ngân sách. Tổng Kiểm toán Nhà nước do Quốc hội bầu, lãnh đạo hoạt động độc lập chỉ tuân thủ pháp luật.

Kiểm toán Nhà nước sẽ giúp phát hiện sai phạm, bất cập trong sử dụng tài chính công, từ đó kiến nghị cải thiện quản lý. Đây là công cụ giám sát thiết yếu, góp phần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan công quyền.

kiem-toan-nha-nuoc-lam-viec-theo-nguyen-tac-nao-2

2. Quyền hạn của kiểm toán Nhà nước

Kiểm toán Nhà nước có các quyền hạn rộng rãi theo quy định tại Luật Kiểm toán nhà nước 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019). Điều này giúp đảm bảo hoạt động kiểm toán độc lập và hiệu quả, cụ thể các quyền hạn như sau:

Yêu cầu đơn vị được kiểm toán và các tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin, tài liệu phục vụ kiểm toán.
Thực hiện kiểm tra, đối chiếu nội dung liên quan trực tiếp đến phạm vi kiểm toán tại các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Trưng cầu giám định chuyên môn khi cần thiết và ủy thác, thuê doanh nghiệp kiểm toán độc lập (với trách nhiệm về tính trung thực của kết quả).
Kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý sai phạm, chuyển hồ sơ có dấu hiệu tội phạm cho cơ quan điều tra, Viện kiểm sát.
Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán.

kiem-toan-nha-nuoc-lam-viec-theo-nguyen-tac-nao-3

Xem thêm: Tổng Kiểm Toán Nhà Nước Là Ai

3. Kiểm toán nhà nước làm việc theo nguyên tắc nào

Nguyên tắc làm việc của Kiểm toán Nhà nước được căn cứ theo Điều 2 Quy chế làm việc của Kiểm toán nhà nước ban hành kèm theo Quyết định 1278/QĐ-KTNN năm 2016.

Nguyên tắc làm việc

KTNN làm việc theo chế độ Thủ trưởng, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, bảo đảm sự chỉ đạo, điều hành thống nhất, thông suốt của Tổng KTNN đối với các lĩnh vực công tác của KTNN; mọi hoạt động của KTNN đều phải tuân theo quy định của pháp luật và của KTNN.
Phân công, phân cấp rõ ràng, đề cao trách nhiệm và phát huy tính chủ động, sáng tạo của các đơn vị, cá nhân. Trong phân công công việc, mỗi việc chỉ giao một đơn vị thực hiện, trường hợp công việc liên quan đến nhiều đơn vị thì giao một đơn vị chủ trì và chịu trách nhiệm. Công việc được giao cho đơn vị nào thì Thủ trưởng đơn vị đó phải chịu trách nhiệm chính về công việc được giao.
Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động giải quyết công việc đúng phạm vi thẩm quyền và trách nhiệm được phân công; tuân thủ trình tự, thủ tục và thời hạn giải quyết công việc theo quy định của pháp luật, chương trình, kế hoạch công tác, Quy chế làm việc của KTNN, của đơn vị, trừ trường hợp đột xuất hoặc có yêu cầu của cơ quan cấp trên.
Bảo đảm phát huy năng lực của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, đề cao sự phối hợp công tác, trao đổi thông tin trong giải quyết công việc và trong mọi hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy định.
Bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch và hiệu quả trong mọi hoạt động của KTNN.

Xem ngay: Quy trình lập và gửi báo cáo kiểm toán của kiểm toán nhà nước

4. Ý nghĩa của các nguyên tắc trong hoạt động kiểm toán nhà nước

Việc tuân thủ các nguyên tắc độc lập sẽ giúp cơ quan Kiểm toán Nhà nước tránh sự can thiệp từ bất kỳ cơ quan hay cá nhân nào, từ đó đưa ra kết luận khách quan dựa trên bằng chứng thực tế. Điều này góp phần hạn chế tham nhũng và sai phạm trong quản lý ngân sách bảo vệ quyền lực nhà nước thống nhất, đồng thời nâng cao uy tín của cơ quan trước Quốc hội và nhân dân.

Các báo cáo kiểm toán cũng nhờ vậy mà luôn phản ánh đúng sự thật, không thiên vị, giúp các cơ quan nhà nước điều chỉnh kịp thời và sử dụng tài sản công hiệu quả hơn. Những thông tin này sẽ luôn được công khai, minh bạch trong kết quả (trừ bí mật nhà nước), nhờ đó tăng cường trách nhiệm giải trình, hỗ trợ giám sát xã hội và cải thiện quản lý tài chính quốc gia.

kiem-toan-nha-nuoc-lam-viec-theo-nguyen-tac-nao-4

5. Một số lưu ý đối với đơn vị được Kiểm toán Nhà nước làm việc

Đơn vị được Kiểm toán Nhà nước làm việc cần tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật để hỗ trợ hiệu quả cuộc kiểm toán và tránh vi phạm như sau:

Cung cấp đầy đủ, kịp thời, trung thực tài liệu, thông tin liên quan theo yêu cầu của đoàn kiểm toán, bao gồm kiểm kê tài sản và đối chiếu công nợ.
Không từ chối, cản trở hoặc báo cáo sai lệch, thiếu khách quan thông tin phục vụ kiểm toán.
Phối hợp chặt chẽ với đoàn kiểm toán, giải trình rõ ràng các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.
Sau kiểm toán, thực hiện kịp thời kiến nghị, báo cáo khắc phục kết quả kiểm toán theo thời hạn (hàng quý trước ngày 20 tháng cuối quý).
Chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ, hệ thống kế toán minh bạch để rút ngắn thời gian kiểm toán và giảm rủi ro phát hiện sai phạm.

Kiểm toán Nhà nước là một trong những công cụ giám sát quan trọng nhất của hệ thống chính trị Việt Nam, góp phần bảo vệ tài sản công, chống lãng phí và tham nhũng. Việc hiểu rõ quyền hạn, nguyên tắc hoạt động khi làm việc với Kiểm toán Nhà nước sẽ giúp các cơ quan, đơn vị nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

Đăng ký trải nghiệm miễn phí phần mềm kế toán cho doanh nghiệp ngay hôm nay để quản lý sổ sách, hóa đơn và báo cáo tài chính chính xác, nhanh chóng, đúng chuẩn quy định.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN VÀ DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

Gửi thông tin thành công, Easybooks sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

Trên đây, EasyBooks đã giúp bạn tìm hiểu “Kiểm toán nhà nước làm việc theo nguyên tắc nào?“. Hy vọng thông tin này hữu ích tới quý bạn đọc, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.

———————————

EASYBOOKS – TỰ ĐỘNG HOÁ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN

EasyBooks đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản trị tài chính kế toán cho mọi doanh nghiệp theo thông tư 99/2025/TT-BTC,133/2016/TT-BTC và 152/2025/TT-BTC
Đưa ra cảnh báo cho kế toán khi hạch toán không hợp lệ, tồn quỹ âm – kho âm và không tuân thủ các nguyên tắc kế toán.
Tất cả tính năng và hệ thống báo cáo của phần mềm được xây dựng dựa trên quy chuẩn chung của Bộ Tài chính.
EasyBooks nâng cấp ứng dụng MIỄN PHÍ khi có thay đổi về chính sách kế toán, thuế, nghị định, thông tư.
Đánh giá hiệu quả kinh doanh chi tiết và tối giản thao tác, giảm thời gian nhập liệu chứng từ cho kế toán.